Türkiye’nin yapay zekâ vizyonu ve eylem planı yol haritası
Yapay Zekâ Eylem Planı süreci başladı. Türkiye’nin Yapay Zekâ Vizyonu’na katkı ve öneri sunmak için son gün 10 Nisan. https://yapayzekavizyonu.sanayi.gov.tr
Kamu ve iş dünyası verileri
TOBB’a bağlı yaklaşık 2,35 milyon şirket (100 bine yakını sanayi işletmesi), çalışan istihdamı 10 milyon civarı.
2,3 milyon civarı esnaf ve sanatkar, bu iş yerlerinde çalışan sayısı yaklaşık 7-8 milyon civarı. 250 civarı kamu kurumu ve istihdam 5,34 milyon kişi.
Teknoloji ordusu verileri
Bilişim, Yazılım Ekosisteminde 50 binden fazla şirket, 350 bine yakın bilişimci yazılımcı. Bilgisayar, yazılım, elektrik, elektronik, bilişim mühendisliklerinde her yıl ortalama 30-35.000 civarı mezunumuz ve geniş lisans havuzunda 600 bin civarı öğrencimiz var.
Avrupa’da bilgisayar bilimi/bilgisayar mühendisliği/bilişim alanlarında lisans mezunu sayısında 3. sıradayız.
Öne çıkan, açık pozisyonu en yüksek roller: Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi,
Veri Bilimcisi, Veri Analisti, Yazılım Mühendisi, Siber Güvenlik, DevOps, Cloud, Dijital Dönüşüm ve Robotik Sistem Uzmanları
Yani iş dünyası ile kamunun yapay zeka dönüşümünü gerçekleştirecek güçlü bir teknoloji ordusuna sahibiz.
Yapay zekâ eylem planı öneriler
Başarıya giden yolda önemli olan; teknolojinin üretime, ticarete, kamu hizmetlerine, veri hakimiyetine, siber güvenliğe, verimliliğe ve ülkenin uzun vadeli dayanıklılığına ne ölçüde dönüştürülebildiğimizdir.
Teknoloji; jeopolitik güç ve ekonomik süreklilik altyapısıdır, milli dayanıklılık unsurudur. Veri merkezlerinden bulut altyapısına, siber güvenlikten yüksek performanslı hesaplamaya, yazılım ürünlerinden yapay zekâ modellerine kadar uzanan her katman, artık ulusal güç mimarisinin bir parçasıdır.
Kamu, üniversite, sanayi, yazılım sektörü, yatırımcı ve sivil toplum rolleri net belirlenmeli. Kamu: Her şeyi kendi bünyesinde geliştirmeye çalışmamalı. Yön veren, düzen kuran, standart belirleyen, referans müşteri olan ve piyasayı şekillendiren tarafta durmalı. Üniversite: Bilgi ve insan kaynağı üretimi, sanayi ölçekleme.
Yazılım sektörü: Ar-Ge ve Ürün Geliştirme. STK: Geri bildirim üretme, farkındalık ve yaygınlaştırma. Kurul ve yönetişim yapılarında temsiliyet ve etkin görevler üstlenme.
SÜREÇ YÖNETİMİ: Eylem planı sürecinin yönetimi, izleme disiplini, denetimi, performans ölçümü ve gerekli müdahalelerin zamanında yapılması.
REGÜLASYONLAR: Yatırımcının, geliştiricinin, kamunun, reel sektörün öngörülebilir bir zemine ihtiyacı var. Özellikle etik ve hukuk alanında bazı temel regülasyonların hayata geçirilmesi.
KAMU HARCAMALARI: Teknoloji alımlarının disiplin altına alınması (tekrar eden, ölçülebilir çıktı üretmeyen, verimsiz ve ithal)
REEL SEKTÖR: Yapay zekâya yüksek bir ilgi var. Bilinçli adaptasyon seviyesi ise aynı olgunlukta değil. TOBB Yazılım Meclisi olarak yapacağımız zirveler, farkındalık çalışmaları ve yönlendirici temaslarımızla işletmelerin bilinçsiz harcamadan ölçülebilir dönüşüme geçişine katkı vereceğiz.
ALTYAPI: Güçlü internet omurgası, veri merkezi kapasitesi, güvenli bulut mimarisi, siber güvenlik olmadan sürdürülebilir büyüme gerçekleşemez. Yerli altyapılar desteklenmeli, güçlendirilmeli ve rekabetçi hale gelmeleri için yapısal teşviklerle desteklenmelidir.
EGEMENLİK: Veri egemenliği, siber egemenlik ve yapay zekâ egemenliği bir bütün. İthal çözümler kısa vadede hız, orta vadede bağımlılık üretir. Veri akışı, bakım, güncelleme, güvenlik ve stratejik yönelim bağımlılığı. Yerli yazılım sektörümüz bu dönüşümün çevresinde duran bir tedarikçi değil, merkezindeki stratejik aktör olarak konumlanmalı. Kamuda, KOBİ ve sanayide karşılık görmesi için teşvik, referans müşteri mekanizmaları ve finansmana erişim imkânları artırılmalı.
GİRİŞİMCİ: Bilinçsiz girişimler kaynak tüketir, beklenti bozar ve ekosistemi yorar. Geliştirilecek projelerin ve ürünlerin daha nitelikli, gelecekteki ihtiyaçlara daha uygun, niş ve native özellik taşıyan yapılara dönüşmesi. YATIRIMCI: Melek yatırımcıların, fonların ve daha büyük yatırımcıların bu alana daha bilinçli biçimde odaklanması.
Son söz: Hep birlikte..
