menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Amanullah Han'ın gözyaşları

33 15
30.01.2026

Taliban yönetiminin Afganistan genelinde uygulanacak olan yeni kararları gündemi meşgul etmekte. Sözcü, Gazete Oksijen, Halk TV, NTV, Milliyet gibi medya kuruluşunda buna ilişkin haberler yer almakta. Belirtildiği üzere 119 maddelik ceza usulü kanununa göre toplumun; din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf olarak dörde ayrıldığı, suç işlenirse statüye göre kişinin yargılanacağı, hükümeti eleştirmenin, dans etmenin, dans edenleri izlemenin de yasaklandığı, kişinin mezhebini terk etmesi halinde cezalandırılacağı kaydedildi. En dikkat çekeni de köleliğin meşrulaştığı, kız çocuklarının da eğitim hakkının elinden alındığı iddiasıydı. Hatta sosyal medyada Afganistan’daki bir okulda “artık okula gelmeyeceksiniz” açıklamasından sonra ağlayan Afgan kızların görüntüleri yer aldı. İnanamadım, inanmak istemedim. Yurt dışı haber sitelerine baktım ve The Guardian’da Gordon Brown’un 29 Ocak 2026 tarihli yazısını okudum. O da benzer bilgiler veriyor, Afganistan’da eğitimden mahrum kalan 2,2 milyon kızdan söz ediyordu. Ayrıca Nazira Rashidi adlı bir Afgan kadının spor salonu işlettiği için hapsedildiğini, BM Afganistan İnsan Hakları Özel Raportörü Richard Bennett’in çabalarıyla serbest bırakıldığı bilgisi paylaşılıyordu.

*Amanullah Han, eşi Süreyya ile Ankara’da, 20 Mayıs 1928.

Afganistan’ın bugününü yorumlamak için geçmişe bakmak gerekir. Millî Mücadele yıllarında Afganistan Ankara Hükümeti’ne destek veren ilk ülkelerden olur. Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye Afganistan’ın gelişimi için öğretmen ve doktor gönderir, Afgan öğrenciler Türkiye’de okur. 1928 senesinde Afgan Kralı Amanullah Han’ın resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi gündeme gelince Ankara’da büyük bir hazırlığa girişilir. İlk defa bir devlet başkanının........

© Cumhuriyet