menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ευλογία να φεύγεις όρθιος! Ένας δύσκολος αποχαιρετισμός στον Μανόλη Παντινάκη

10 19
07.01.2026

Γράφει η Ελίνα Φαρσάρη

«Λοιπόν, κομάντο, πιστεύω θα είμαστε στους χρόνους»! Αυτά ήταν τα τελευταία λόγια που άκουσα από τον Μανόλη Παντινάκη, το βράδυ της Πρωτοχρονιάς. Ευδιάθετος, ενθουσιώδης, αισιόδοξος, και περήφανος όπως πάντα. Ανταλλάξαμε ευχές, είπαμε τα νέα μας, σχολιάσαμε αρκετά τον τρόπο με τον οποίο χειριστήκαμε ο Αντώνης κι εγώ ένα συλλογικό άρθρο στο Cretalive με επετειακό χαρακτήρα, μου έδωσε τις συμβουλές της “παλιάς φρουράς” για το πολιτιστικό ρεπορτάζ, γελάσαμε με τα αιώνια καλαμπούρια του και μοιράσαμε τις εκκρεμότητες της εβδομάδας για το μεγάλο και απαιτητικό project που δουλεύαμε από το φθινόπωρο.

Αυτός ήταν ο Μανόλης. Αεικίνητος, ακάματος, ολότελα αφοσιωμένος στην έρευνα την οποία “έτρεχε” σε πολλαπλά επίπεδα ταυτόχρονα, και μονίμως με έναν εφηβικό ενθουσιασμό, γεννώντας συνεχώς νέες ιδέες, σε βαθμό τέτοιο που έπρεπε κάποτε - κάποτε να χαλιναγωγώ αυτήν την δημιουργική ορμή που τον διακατείχε στα δύο χρόνια της συνεργασίας μας.

Ο Μανόλης Παντινάκης δεν ήταν πια ένας συνεργάτης, ένας εμπνευσμένος επικεφαλής που ήξερε πως να σε ενδυναμώνει όταν λύγιζες. Ήταν ένας από τους πρώτους - πρώτους αναγνώστες κάθε νέου μου κειμένου, ακροατής κάθε καινούργιου μου podcast. Σχολίαζε το περιεχόμενο, ασκούσε κριτική, επαινούσε ή συμβούλευε και επικροτούσε την απόφασή μου να ασχοληθώ με το πολιτιστικό ρεπορτάζ. «Ο πολιτισμός είναι το παν, κομάντο. Θα έπρεπε, κανονικά, να είναι στα ρεπορτάζ της πρώτης γραμμής», έλεγε συχνά. Σε κάθε τηλεφώνημα, σε κάθε τηλεδιάσκεψη ή συνάντηση, όλο και κάτι νέο είχε να παρουσιάσει στην ομάδα του, με ένα πολύπλευρο όραμα που περιλάμβανε από απλές εκδηλώσεις μέχρι θεατρικά έργα, κινηματογραφικές ταινίες ή τη διοργάνωση πολυήμερων φεστιβάλ.

Οι δυσκολίες και οι ανατροπές δεν τον πτοούσαν με τίποτα. Για τον Μανόλη η φράση “δεν γίνεται” δεν υπήρχε. Έπρεπε να παρουσιάσεις ακλόνητα επιχειρήματα, όχι για να πειστεί (κάτι τέτοιο ήταν σχεδόν αδύνατο), αλλά για να επανέλθει λίγο αργότερα στο ίδιο θέμα με εναλλακτικές λύσεις.

Αυτό το δημιουργικό πείσμα, η πίστη και η εμπιστοσύνη του στις ικανότητες της ομάδας του, αλλά κυρίως ο αστείρευτος ενθουσιασμός του ήταν στοιχεία μεταδοτικά. Από την πρώτη στιγμή που εντάχθηκα στην “ομάδα Παντινάκη” την άνοιξη του 2024 για τις συνεντεύξεις στο ντοκιμαντέρ του ολοκαυτώματος των Βοριζίων (1943), μου μετέδωσε τον δικό του τρόπο, τον τρόπο με τον οποίο “έβλεπε” την ιστορική έρευνα. Έναν τρόπο ιδιαίτερο, με προσωπικό στίγμα, ένα τρόπο “παντινακικό” με τη στόφα της παραδοσιακής σχολής δημοσιογραφίας, της επαφής με τον απλό κόσμο και της επιτόπιας έρευνας.

Ερευνούσε, συγκέντρωνε μαρτυρίες και ντοκουμέντα, ταξίδευε εκτός Κρήτης ακόμη και για μια μέρα αν χρειαζόταν, ανακάλυπτε τις πιο απίθανες πηγές, οργάνωνε και έγραφε… Ασταμάτητα και ανήσυχα. Έχοντας αφοσιωθεί στους ανώνυμους αφανείς ήρωες του, τους απλούς ανθρώπους του λαού, τον κόσμο της κρητικής υπαίθρου που μαρτύρησε ή δεινοπάθησε στα χρόνια της κατοχής ή του εμφυλίου. «Θα τους βγάλω από την αφάνεια και τη λήθη» μας έλεγε συχνά και το εννοούσε.

Φυσικά, τον γνώριζα από παλιά, μολονότι όχι προσωπικά εξαρχής. Εκπροσωπούσε την παλιά φρουρά της παραδοσιακής δημοσιογραφίας στην Κρήτη και είχε τη φήμη του αυστηρού αρχισυντάκτη στο Ηράκλειο. Τελειομανής με τελειωμένη επίγνωση του λειτουργήματος, υπήρξε γεννημένος ρεπόρτερ και ερευνητής. Κάποτε,........

© Cretalive