26-28 Haziran’da Ankara’da gerçekleştirilecek olan Türk Tabipleri Birliği (TTB) 78. Büyük Kongresi’nde delegeler, TTB’nin 2026-2028 döneminin yönetim kurullarını da seçeceklerdir. Seçimin ağırlıkla “Meslek örgütümüzün karar süreçlerini katılımcı, demokratik ve etkin biçimde işletebilmeye” vurgu yapan Etkin Demokratik (Mücadeleci) Grup ile “Demokratik, şeffaf, katılımcı bir Türk Tabipleri Birliği”ne ve “Hekimlerin sözüyle güçlü TTB”ye vurgu yapan Tabip Odaları İnisiyatifi arasında geçmesi bekleniyor. Bu yazı, her iki grubun açıkladığı Merkez Konsey ve Yüksek Onur Kurulu aday listelerini analiz etmeyi ve bu bağlamda her geçen gün otoriterleşen Türkiye’de, sağlık hakkı ve demokrasi mücadelesinin nasıl şekilleneceğini öngörmeyi hedeflemektedir.

Merkez Konsey Adayları

Etkin Demokratik (Mücadeleci) TTB Grubu (ED-TTB)’nun Merkez Konsey aday listesi ağırlıkla halen görevde bulunan TTB Merkez Konsey üyelerinden oluşurken, Tabip Odaları İnisiyatifi (TOİ)’nin listesi mevcut TTB Merkez Konsey üyelerini içermekle birlikte ağırlıkla yeni isimleri bünyesinde barındırmaktadır. ED-TTB listesinin, uzmanlık çeşitliliği nispeten sınırlı olmakla birlikte mesleki/demokratik mücadeleyi sosyal ve siyasal mücadele ile buluşturan isimlerden oluştuğu; TOİ listesinin ise uzmanlık çeşitliliğinin daha fazla olduğu ve mevcut haliyle mesleğin daha “içerisinden” şekillendiği ifade edilebilir. Başka bir ifadeyle; ED-TTB Grubu, siyasi ve örgütsel deneyimde yetkin olmayı; TOİ ise teknik ve mesleki sorunlara daha fazla ağırlık vermeyi stratejik olarak ön plana almış durumdadır.

Merkez Konsey adayları yönünden ED-TTB listesi, yüksek tanınırlık ve örgütsel tecrübeye karşılık gelirken; TOİ listesi, asistan ve özel sağlık alanı temsiliyeti açısından daha kapsayıcı ancak örgütsel popülaritesi daha sınırlı kişilerden oluşmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından ED-TTB aday listesinin daha eşitlikçi olduğu görülmektedir. Benzer biçimde bölgesel temsiliyet açısından ED-TTB listesi ülke geneli açısından daha dengeli bir dağılım göstermekteyken, TOİ listesi özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu temsiliyeti açısından sorunludur. Mesleki temsiliyet açısından ise TOİ listesi, daha kapsayıcı, mesleğin farklı alanlarını daha çok içeren ve daha fazla mesleki statü çeşitliliğine sahip bir durumdadır.

Özetlersek; ED-TTB listesi, daha tecrübeli, coğrafi olarak daha kapsayıcı, siyasi ağırlığı yüksek kişilerden oluşurken; TOİ listesi, meslek odaklı, mesleki statü çeşitliliği fazla, genç/asistan temsiliyeti olan adaylardan oluşmaktadır.

Yüksek Onur Kurulu Adayları

Bilindiği üzere Yüksek Onur Kurulu (YOK), hekimlerin etik ihlallerini soruşturan, mesleki disiplin süreçlerini yürüten ve hekimlik mesleğinin onurunu koruyan örgütsel yapıdır. Bu nedenle söz konusu kurala seçilecek kişilerin etik duyarlılığının yüksek olması, örnek bir kişilik sergilemesi, mesleki deneyiminin fazla olması ve adli tıp / etik uzmanlığı alanlarında faaliyet göstermiş olması beklenen özelliklerdir.

Türk Tabipleri Birliği YOK aday listeleri bu açıdan değerlendirildiğinde; ED-TTB listesinin geniş bir uzmanlık alan çeşitliliği gösterdiği, örgütsel deneyiminin yüksek olduğu ve konu ile doğrudan ilgili uzmanlık alanları nispeten kapsadığı görülmektedir. TOİ listesi ise -ED-TTB listesine kıyasla- etik, akademik ve mesleki disiplin süreçlerinde daha spesifik ve güçlü bir konumdadır. Her iki listede yer alan adayların hemen tamamının yüksek tanınırlığa sahip olduğu fark edilmektedir.

Toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından -Merkez Konsey adaylarının aksine- TOİ listesinin daha eşitlikçi olduğu görülmektedir. Bölgesel temsiliyet açısından ED-TTB listesi ülke genelini temsil etmekteyken, TOİ listesi ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu temsiliyeti açısından sorunlu durumdadır. Mesleki temsiliyet açısından ise her iki listenin de farklı........

© Birikim