Hudson Enstitüsü Kıdemli Savunma Analisti ve NATO Savunma Kolejinde misafir akademisyen olarak görev yapan Dr. Can Kasapoğlu, Rusya-Ukrayna Savaşı ve Orta Doğu'daki gerilimlerle değişen savunma mimarisini, taarruz asimetrisi ve savunma ekonomisi bağlamında AA Analiz için kaleme aldı.

Eski Sovyet coğrafyası ve Orta Doğu’daki çatışmaların gösterdiği bir gerçek var: Füze ve dron harbi, düşük maliyetli ve yüksek sayılarda üretilebilen silah sistemleriyle birlikte giderek daha taarruz ağırlıklı bir karakter kazanmaktadır. Savunan taraf çok sayıda hedefi, çok sayıda istikameti ve hemen her zaman dilimini korumak zorundadır. Taarruz eden tarafsa hedefini, taarruz zamanını ve farklı silahların aynı pakette nasıl kullanılacağını seçmektedir. Bu asimetriye bir de ucuz dronlar, seyir füzeleri ve balistik füzelerle icra edilen satürasyon faktörleri eklendiğinde en gelişmiş hava savunma mimarileri dahi mühimmat hesabına yenik düşebilmektedir.

Aynı kategorik tehdit, iki ayrı cephe

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın iki ilginç istatistiği var: Uzun süredir hiç dronlarla derin darbe icra edilmeyen, cephe gerisi robotik harp sistemleriyle saldırı gerçekleştirilmemiş gün yoktur. İkincisi, birkaç haftadır Ukrayna Silahlı Kuvvetleri, mühimmat sıkıntısı nedeniyle balistik ve aerobalistik füzeleri önleyemediği gibi, hiçbir başarılı önleme yapılamayan günlerin sayısı da hızla artmaktadır.

Ukrayna’nın yaşadığı Patriot krizi ile İran’la yaşanan çatışmalar sonucunda ABD’nin hava ve füze savunma mühimmatı envanterinde ortaya çıkan sıkıntılar, esasen aynı kategorik tehditten neşet etmektedir. Problem, yalnızca tehdit arz eden füzelerin ve dronların teknik performansı değildir. Asıl problem, taarruz temposu ile önleyici füze üretim temposu arasındaki makasın açılmasıdır.

ABD'nin önemli think-tanklerinden CSIS’in aktardığı tahminlere göre, 2026 döneminde ABD Patriot stratejik hava ve füze savunma stokunun yaklaşık yüzde 65’i harcanmış, savaş öncesinde 2 bin 330 seviyesinde olan envanter, 2 bin 300’lerden 850’nin altına gerilemiştir. CSIS, THAAD mühimmat stokunun da 250 civarında olduğunu değerlendirmiştir [1]. Tek bir PAC-3 önleyicisinin yaklaşık 4 milyon dolara mal olduğu düşünüldüğünde karşımıza yalnızca askeri değil ciddi bir savunma ekonomisi sorunu çıkmaktadır.

Kitabın ortasından cevaplayalım: Hava savunma sisteminin radar manzumesi, lançeri ve komuta-kontrol mimarisi ne kadar gelişmiş olursa olsun, şarjör boşsa sistem muharip değerini hızla kaybeder. Dahası, milyonlarca dolarlık önleyicileri on binlerce dolar maliyetli dronlara ve füzelere karşı kullanmak, muhasımın istediği maliyet değişim........

© Anadolu Ajansı Analiz