menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye Cumhuriyeti’nde İdeolojik Tarih-3

23 0
30.09.2026

1990’lar: Koalisyonlar

 1990’lar, Soğuk Savaş sonrası dönemin belirsizlikleri, Körfez Savaşı ve yeni toplumsal sorunlarıyla, olağanüstü haller ve Kürt sorunu ile Türkiye’de siyasal ideolojilerin yeniden dizayn edildiği bir zaman dilimi oldu. 1991 seçimlerinden sonra DYP, SHP ile koalisyon kurdu. İlginç biçimde, tıpkı 1970’lerdeki CHP- MSP koalisyonuna benzer şekilde, bu kez de merkez sağ ile merkez sol iktidar ortağıydı. Demirel başbakan, SHP lideri Erdal İnönü yardımcısı olarak, ülkeyi birlikte yönettiler. 1993’te Turgut Özal’ın ölümü sonrası Demirel cumhurbaşkanı oldu, DYP’nin başına Tansu Çiller geçti ve koalisyon devam etti. Çiller Türkiye’nin ilk kadın başbakanı oldu. (Halen tek)

1990’lar Türkiye’sinde en dikkat çekici ideolojik yükseliş, İslamcı siyasetin yükselişidir. Refah Partisi, Erbakan liderliğinde “Adil Düzen” sloganıyla özellikle ekonomik sıkıntı çeken kesimlere ve dindarlara hitap ederek oylarını hızla artırdı. 1994 yerel seçimlerinde Rp, İstanbul ve Ankara başta olmak üzere birçok büyükşehir belediyesini kazandı. İstanbul’u kazanan ise sonralardan siyasette büyük etkisi olacak olan genç politikacı Recep Tayyip Erdoğan’dı. Rp’nin bu başarısı, muhafazakâr ve İslami sağın kitlesel bir güç haline geldiğini ve artık iktidara talip olduğunu gösteriyordu. Nitekim 1995 genel seçimlerinde Refah Partisi ! oyla birinci parti oldu. Bu, Cumhuriyet tarihinde ilk kez açıkça İslamcı referanslara sahip bir partinin seçim birincisi olması demekti.

Refah Partisi’nin ideolojisi, Milli Görüş çizgisi denen, batı karşıtı, İslam birliğini savunan, ahlaki ve manevi değerlere dayalı bir düzen savunusudur.  Erbakan, hem kapitalizmi hem sosyalizmi dışlayan “Adil Düzen” adında özgün bir sistem önerse de bu........

© Adil Medya