menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ABD-İran Savaşı: Üstün görünmek için son vuran olmak

59 0
04.09.2026

ABD/İsrail-İran savaşı, düşük yoğunlukta devam etmektedir. Savaşın bir çözüme ulaşamamasının nedenini, birbirlerine üstünlük sağladıklarını iddia etmelerine ve olası bir mutabakattan karlı çıkmak istemelerine bağlamak mümkündür.

İsrail, bölgedeki İran destekli Hamas, Hizbullah, Haşdi-Şabi ve Husiler ile çatışma içinde olup İran’ı uzantılarıyla birlikte tümden tehdit olarak görmektedir. Özellikle İran’ın nükleer çalışmaları sonucunda nükleer silaha sahip olacağı iddiasındadır. İran’ın 6 ay içinde nükleer silah üreteceği iddiasını 2002 yılından beri sürdürdüğünün yakın şahidiyim.

İran tehdidine son vermenin peşinde olan İsrail’in, İran ile ilişkileri zaten sıkıntılı olan ABD’yi, İran’la savaşa razı etmek için sürekli bir çaba içindedir. İsrail’in stratejisinin, İran’a önce ABD’yle birlikte saldırarak savaş azim ve iradesini kırmak, takiben ekonomik krizi derinleştirmek, etnik ve mezhepsel hatları tetikleyerek iç savaş veya ayaklanma yoluyla rejimi devirerek sonuca ulaşmak olduğu anlaşılmıştır. Ancak İran’ın beklenenden çok güçlü direnmesi ve füze/dron saldırılarıyla karşı tarafta etkinlik yaratmasıyla rejimin ayakta kalması, planlarını değiştirmesine yol açmıştır. İsrail İran’la mücadeleyi şimdilik ABD’ye bırakmıştır.

İran’ın Hürmüz’ü kapatarak dünya enerji arzını büyük çapta sekteye uğratması sonucunda, Hürmüz’ün açılması konusu bütün taleplerin önüne geçmiş, ABD’nin Hürmüz için uyguladığı ablukayı delmeye çalışanlara müdahalesi, İran’ın direnişi, ABD füze ve dron stoklarındaki ciddi azalma ve yaklaşan seçimlerin de etkisiyle ABD yöntemde değişikliğe gitmiştir. Bu kapsamda her yoldan İran’a ağır ekonomik ambargolar uygulanması ve bunun İran’la ticaret yapanlara da zarar getireceği tehdidinde bulunması ön plana çıkmış, bu yöntemle İran’a karşı uzun soluklu bir yıpratma dönemine geçilerek masada şartları kabule zorlanması düşünülmüştür.

Taraflar birbirlerine karşı söz düellosuyla üstünlük sağlama düşüncesinde

ABD ve İran arasındaki müzakereler tekrardan resmen başlamasa da taraflar, açıktan veya aracı ülkeler vasıtasıyla dolaylı olarak görüşmelerine devam etmekte ve karşılıklı tehdit ve bunlara cevaplarla birbirlerine karşı üstünlük sağlamaya çalışmaktadırlar.

Karşılıklı atışmalar, mahdut hedefli saldırı ve bunlara verilen karşılıklar bir düelloya dönüşmüştür. ABD’nin Lark adasına yaptığı son saldırı da buna bir örnektir.

Lark, Hürmüz Boğazı'nın en dar kesimlerinde İran’ın, boğazdaki gemi trafiğini izlemek, sürat tekneleri konuşlandırmak ve mayınlarla geçişi kısıtlamak için kullandığı kilit bir noktadadır. Çatışmalar bir aydır düşük........

© Yeniçağ