Son günlerde “uzun barış dönemi”nin sonu üzerine değerlendirmeler arttı. 80 yıllık uzun barış döneminin sona erdiği söyleniyor. Bu aynı zamanda ABD’nin “süper güç” olma hayallerinin sona erdiği bir zaman dilimine denk düşüyor. 90’ların başlarında ABD kendini süper güç ilan etmişti ve bu hayal Afganistan’ı koşarak terk ettiği zaman sona erdi. Bu gerçekliğin bizzat ABD tarafından kabul edilmesi ise ikinci Trump dönemi ile oldu. Trump’ın güvenlik stratejisi bunun ilanıydı. “Önce Amerika” tercihi, Avrupa’dan uzaklaşma; hatta NATO’ya mesafe koyma yaklaşımı dünyada çok önemli değişimlerin eşiğine gelindiğinin açık işaretleridir.

Bu dönemin ilk ve önemli özelliği kurallı dünyanın çöküşüdür. İkinci dünya savaşı sonrası soğuk savaş yıllarında konulan kuralların ve Batı dünyasının kendi arasında yarattığı kural ve kurumların olmadığı bir dünyadayız.

Kuralların bozuluşu Yugoslav iç savaşı sırasında başladı ve artarak devam etti. Zafer sarhoşluğu yaşıyan kapitalist dünya Doğu Avrupa’nın paylaşımı sırasında kuralları bir kenara bıraktı. Keyfilik Venezüela’ya saldırı ile zirve yaptı.

Bugünün kurallı dünyadan diğer önemli farkı kapitalist dünyanın lideri tarafından dayatılan bir sermaye birikim yolunun olmamasıdır. Yeni yolu gümrük savaşlarıyla Trump dünyaya dayatmaya çalışıyor; ancak tüm kapitalist dünyanın aynı yoldan gitmek gibi bir tercihi de yoktur. Bu durum dünyada sonucu nereye gideceği belli olmayan gerilimler yaratmaktadır.

Bugünkü dünyanın ikinci önemli özelliği çok kutuplu olmasıdır.........

© Yeni Yaşam