Küresel yaşam ve ölüm dinamikleri: Tüm nedenlere bağlı ölüm oranları ve yaşam beklentisi tahminleri
Kapsamlı, karşılaştırılabilir ve zamanında demografik ölçüt tahminleri, nüfus sağlığındaki eğilimleri değerlendirmek, anlamak ve ele almak için elzemdir. Özellikle COVID-19 pandemisi, değişen sağlık sonuçlarına hızla yanıt verebilmek için güncel tüm nedenlere bağlı ölüm oranı tahminlerinin önemini bir kez daha vurgulamıştır.
The Lancet Neurology dergisinde 2025 Aralık sayısında "204 ülke ve bölge ile 660 alt ulusal lokasyon için 1950-2023 yılları arasında yaşa ve cinsiyete özgü tüm nedenlere bağlı ölüm oranları ve yaşam beklentisi tahminleri: Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2023 için demografik bir analiz" yayınlanmıştır. Bu çalışma, 1950'den 2023'e kadar 204 ülke ve bölgeyi kapsayan demografik analizinde, yaşa ve cinsiyete özgü tüm nedenlere bağlı ölüm oranları ve yaşam beklentisi için güncellenmiş tahminler sunmaktadır.
Uzun vadeli eğilimler ve COVID-19'un etkisi
1950 ile 2023 yılları arasında dünya genelinde önemli bir ilerleme kaydedilmiştir; küresel yaşa göre standardize edilmiş tüm nedenlere bağlı ölüm oranı f,6 oranında azalmıştır. Ancak, bu dönemde yaşanan önemli nüfus artışı ve yaşlanma nedeniyle, yıllık toplam ölüm sayısı 5,2 artış göstermiştir.
Küresel yaşam beklentisi, çalışma dönemi boyunca üç farklı aşamadan geçmiştir:
1. İyileşme (1950–2019): Yaşam beklentisi, kadınlarda 51,2 yıldan 76,3 yıla, erkeklerde ise 47,9 yıldan 71,4 yıla yükselmiştir.
2. Düşüş (pandemi dönemi): COVID-19 pandemisi sırasında düşüş yaşanmış ve 2021'de kadınlar için 74,7 yıla, erkekler için 69,3 yıla gerilemiştir.
3. Toparlanma (pandemi sonrası): Dünya, 2022 ve 2023 yıllarında bir toparlanma dönemi yaşamış ve küresel yaşam beklentisi 2023'te pandemi öncesi seviyelerine geri dönmüştür (kadınlar için 76,3 yıl, erkekler için 71,5 yıl).
Bu toparlanma eğilimi küresel düzeyde geçerli olsa da, pandemi sırasında ve sonrasında tüm nedenlere bağlı ölüm oranlarındaki değişimlerin zamanlaması ve ölçeği ülkeler ve bölgeler arasında belirgin farklılıklar göstermiştir. 204........





















Toi Staff
Sabine Sterk
Penny S. Tee
Gideon Levy
Waka Ikeda
Mark Travers Ph.d
Grant Arthur Gochin
Tarik Cyril Amar