Orta Doğu’da büyüyen savaşın askeri sonuçları kadar ekonomik etkileri de tartışılıyor. Bu tartışmaların merkezinde ise Çinli akademisyen Jiang Xueqin var.

Daha önce yaptığı iki öngörü (Donald Trump’ın yeniden başkan seçileceği ve ABD’nin İran’la savaşa gireceği) gerçekleşince, üçüncü uyarısı da dikkat çekmeye başladı.

Oda şu:ABD bu savaşı kazanamayabilir ve bunun bedeli küresel bir ekonomik sarsıntı olabilir.

Körfez’in Zayıf Noktası

Jiang’a göre savaşın en kırılgan noktası enerji değil, lojistik ve su altyapısı.

Körfez ülkeleri gıdalarının büyük bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden temin ediyor. Olası bir kapanma, ticareti ve enerji akışını anında durdurabilir.

Dahası, bölgedeki şehirlerin çoğu içme suyunu deniz suyu arıtma tesislerinden sağlıyor. Bu tesislerin hedef alınması halinde Riyad gibi büyük şehirler haftalar içinde ciddi bir su krizi yaşayabilir.

Çinli akademisyenin en tartışmalı iddiası ise ekonomiyle ilgili. Ona göre ABD’de son yıllardaki büyümenin önemli kısmı yapay zeka yatırımlarından geliyor.

Ancak Körfez sermayesinin enerji gelirleri azalırsa, teknoloji yatırımlarının finansmanı da daralabilir. Jiang bu senaryoyu “yapay zeka balonunun patlama riski” olarak tanımlıyor.

Jiang’a göre modern savaşın matematiği değişti.

Ucuz dronelarla yapılan saldırılara karşı milyon dolarlık savunma füzeleri kullanmak uzun vadede sürdürülebilir değil. Bu durum büyük orduların “yenilmezlik” algısını aşındırıyor.

Bugün tartışılan mesele yalnızca savaşın sonucu değil.

Asıl soru şu: Orta Doğu’daki çatışma bölgesel bir kriz mi kalacak, yoksa enerji, teknoloji ve finans sistemini sarsacak küresel bir kırılma mı yaratacak?

© Yeni Ankara