Dünya ekonomisi, son çeyrek asırda Çin kaynaklı iki büyük deprem yaşadı.

İlki, Çin’in 2001'de Dünya Ticaret Örgütü’ne girmesiyle yaşandı. Ucuz iş gücüyle pazarları istila eden Çin, her şeyi ucuza üreterek küresel enflasyonu düşürdü ama Batı’daki imalat istihdamını yerle bir etti. Uluslararası İlişkilerde buna “1. Çin Şoku” deniyor. Hemen ardından gelen "2. Çin Şoku" ise elektrikli araçlar ve yeşil teknolojiyle Pekin'in başarısını bir nevi tescilledi.

Bugün küresel sistem, çok daha derin ve yıkıcı olabilecek yeni bir dalganın eşiğine gelmiş bulunuyor. Dünya “3. Çin Şoku!” ile yüzleşmeye hazırlanıyor. Bu yeni dalga, mağazalardaki ucuz mallardan ya da yollardaki elektrikli otomobillerden ibaret değil elbette. Bu şok, yapay zekânın fabrikalara inmesi, ham maddenin tekelleşmesi ve savunma sanayisinin maliyet dengelerinin altüst olması anlamına geliyor. Çin, elindeki bütün finansal gücü ve devlet teşviklerini doğrudan "geleceğin stratejik üretim hatlarına" kanalize ediyor nitekim.

Stratejistlere göre Pekin'in yakın gelecekte dünyayı en çok şaşırtacağı ve sarsacağı üç kritik alanın önü bugün alınmazsa bütün dünyayı geri dönülemez bir son bekliyor. Bu kritik değerlendirmeler şu üç başlık altında yoğunlaşıyor:

Fabrikaları yöneten akıllı makinelerin ihracatı

Çin artık sadece telefon üretmek istemiyor. Öyle ki telefonu üreten robotları ve makineleri de satmak istiyor. Ülke genelinde........

© Türkiye