menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kurtuluştan kuruluşa üç anıtın öyküsü

78 0
19.05.2026

Büyük önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, “Nutuk”a şu cümleyle başlar: “1919 senesi Mayıs’ının 19’uncu günü Samsun’a çıktım.” Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasından sonra Amasya, Erzurum, Sivas temaslarını, toplantılarını kısa sürede tamamlayıp Ankara’ya geldiğini düşünüyoruz. Mustafa Kemal ve yol arkadaşları tam 225 gün sonra üstü açık bir araçla Ankara’ya gelebildiler.

Samsun, parti ayrımı olmadan Büyük Önder’e her zaman saygı duymuş. Samsunspor dışında hiçbir futbol takımımızın formasında Atatürk bulunmuyor. Bandırma Vapurunu ve onun içindeki kahramanların balmumu heykellerini gördüğünüz zaman bu vatanın kurtuluşu için nasıl bir mücadele başlatıldığını görüyor, adeta o günleri yaşıyorsunuz.

VAZİYET VE MANZARA-İ UMUMİYE

Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktığında Osmanlı Devleti’nin durumunu, işgalleri, ordunun halini ve milletin içinde bulunduğu koşulları anlattığı bölüm, Türk Kurtuluş Savaşı’nın gerekçesini ve başlangıç düşüncesini açıklayan en önemli metinlerden biridir. Gazi Mustafa Kemal, ülkenin halini şöyle değerlendiriyor:

“Vaziyet ve manzara-i umumîye: Osmanlı Devleti’nin dahil bulunduğu grup, Harb-i Umumî’de mağlûp olmuş, Osmanlı ordusu her tarafta zedelenmiş, şartları ağır bir mütarekename imzalanmış.

Büyük Harbin uzun seneleri zarfında millet yorgun ve fakir bir halde. Milleti ve memleketi Harb-i Umumî’ye sevk edenler, kendi hayatları endişesine düşerek memleketten firar etmişler.

SİLAH VE  CEPHANELERİ ALINMIŞ

Saltanat ve hilafet mevkiini işgal eden Vahdettin, mütereddit, şahsını ve yalnız tahtını temin edebileceğini tahayyül ettiği denî tedbirler........

© Sözcü