Türkiye’de barınma krizi toplumun büyük kesiminin en yakıcı sorunlarından biri. Artan kiralar, daralan gelirler ve erişilemez hale gelen konut fiyatları, milyonlarca insanı temel bir ihtiyaç olan barınma konusunda güvencesiz bırakıyor. Oysa barınma, sadece bir çatı değil; insanın kendini güvende hissettiği, hayatını kurduğu, geleceğini planladığı bir zemin. İhtiyaçlar hiyerarşisinin ilk basamağında yer alan, insanoğlunun en temel gereksinimlerinden biri...

Merkezi idarenin bu alanda iyi bir sınav verdiği söylenemez. O yüzden tam da bu noktada yerel yönetimlerin rolü belirleyici hale geliyor. Özellikle sosyal demokrat belediyeciliğin konutu bir yatırım aracı değil, bir hak olarak ele alma anlayışını pratiğe dönüştürmesi bekleniyor. Bu yaklaşımın Türkiye’deki en somut örneklerinden biri ise İzmir’de hayata geçiriliyor.

ANAHTAR TESLİMİ VE TEMEL ATMA

Cemil Tugay yönetimindeki İzmir Büyükşehir Belediyesi, barınma krizine karşı iki ayaklı bir çözüm modeli ortaya koyuyor: Bir yandan dar gelirli yurttaşlar için sosyal konut üretimi, diğer yandan yıllardır çözüm bekleyen kentsel dönüşüm projelerinin söylemden eyleme dönüşerek anahtar teslim aşamasına geçilmesi.

Bugün İzmir’de CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in katılımıyla Örnekköy Kentsel Dönüşüm Projesi’nin 4’üncü etabı kapsamında inşaat çalışmaları tamamlanan 114 bağımsız bölümün hak sahiplerine anahtarı teslim edilecek. Güle güle otursunlar. Törenden önce gelip örnek evleri görenler son derece memnun.

Aynı gün Başkan Dr. Cemil Tugay’ın seçim vaatlerinden Egeşehir Menemen Konutları Projesi’nin ilk etabının temeli de atılacak. Sosyal konut hamlesinin ilk adımı olarak ortaya konan bu proje, 3 bin 111 konutu kapsıyor. Bu büyük projenin 411 konutluk birinci aşamasının yapımına başlanıyor.  

Sosyal konut projesinin temeli, yalnızca yeni binaların başlangıcı değil; aynı zamanda sosyal devlet ilkesinin yerelde nasıl hayata geçirilebileceğinin de güçlü bir göstergesi. Cemil Tugay’ın bu hamlesi piyasa koşullarının insafına bırakılmış bir konut düzenine karşı, kamunun doğrudan üretici olduğu bir modelin mümkün olduğunu hatırlatıyor.

ASGARİ ÜCRETE ENDEKSLİ ÖDEME

Konutlar Menemen’in Koyundere Mahallesi’nde 90 bin metrekarelik yapılaşma alanı üzerinde inşa edilecek. Yaklaşık 370 bin metrekarelik inşaat alanında 1+1, 2+1 ve 3+1 tipinde 3 bin 100 konut yapılacak. Projede sosyal ve yeşil alan, rekreasyon alanı, park alanı, sosyal yaşam merkezi, spor tesisleri, sosyal ve kültürel mekanlar, sağlık birimleri ve kreş hizmetleri gibi donatılar yer alacak.

Projeyle İzmirlilerin ev kirasından daha düşük bedellerle ev sahibi olması hedefleniyor. 1+1 daireler 15 bin TL’den, 2+1 daireler 22 bin TL’den, 3+1 daireler ise 28 bin TL’den başlayan taksitlerle satışa sunuldu. Cemil Tugay, asgari ücrete endeksli yapısıyla erişilebilir olan projenin Türkiye’de model nitelik taşımasını amaçlıyor. Etapların yapım ihalelerinin ardından, iki yıllık süreç içinde tamamlanması ve dairelerin teslim edilmesi planlanıyor.

Dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in, kooperatif modeli de örnek uygulama olarak gösterilmişti. Soyer ve bazı kooperatif yöneticilerinin cezaevine konulması projeye büyük sekte vurdu. Soyer ve arkadaşlarının da bir an önce serbest kalmasını diliyorum.

KENTSEL DÖNÜŞÜM ADIMI

Cemil Tugay’ın başkanlığı döneminde projeye hız verildi. Yıllarca “dönüşüm” adı altında belirsizlik yaşayan yurttaşlar için verilen sözlerin tutulması en az projenin kendisi kadar değerli. Bu teslimler, güvenin yeniden inşa edilmesi anlamına geliyor. İzmir’de kentsel dönüşümün en kritik eşiği aşılmış, anahtar teslimi başlamış durumda.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yüzde yüz uzlaşı, yerinde dönüşüm, belediye garantörlüğü ilkelerine bağlı hayata geçirdiği kentsel dönüşüm projelerinde yaşanan aksaklıklar giderildiğini belediye yetkililer belirtiyor. Örnekköy Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı’nda 4. Etap’ta yer alan 114 bağımsız bölümün yapımı tamamlandı. Bu kapsamda bitirilen 68 konut ve 9 iş yeri hak sahiplerine teslim edilecek. Toplam 964 konut, 54 iş yeri olmak üzere toplam 1018 bağımsız bölümü kapsayan 3. ve 4. etabın tümü aşamalar halinde tamamlanacak ve onlar da 2026 yılı içerisinde anahtarlarına kavuşacak.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin barınma sorununa çözüm üretme ve kentsel dönüşüm adına attığı bu adımlar, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yanıt vermekle kalmıyor; aynı zamanda geleceğin kentlerine ilişkin bir bakış da sunuyor. 

İzmir Büyükşehir Belediye yetkilileri, “Daha adil, daha erişilebilir ve daha insanca bir yaşam için yerelde yakılan bu ışık, Türkiye’ye ilham verecek nitelikte” diyor. İzmirli, bunu yaşayıp görecek. Diğer belediyelerin, iddialı bu çalışmaları yerinde görmelerinde yarar var.

© Sözcü