menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Parti mi, hareket mi, yoksa devrimci öznenin yeniden inşası mı?

18 0
05.11.2026

Cemil Aksu’nun “Direniş Fraksiyonu ve Parti-Olarak-Hareket” yazısı üzerine Marksist bir değerlendirme

Cemil Aksu’nun yazısı önemli bir soruyu yeniden gündeme getiriyor: Bugünün parçalanmış, dağınık ve birbirinden kopuk mücadeleleri nasıl ortak bir devrimci iradeye dönüştürülebilir?

Bu, yalnızca Direniş Fraksiyonu’nun değil, Türkiye sosyalist hareketinin de uzun zamandır yüzleşmekten kaçındığı temel sorunlardan biridir.

Çünkü bugün solun en büyük açmazlarından biri mücadele etmemesi değil, yürüttüğü mücadeleleri ortak bir siyasal hedefe bağlayamamasıdır. İşçiler grevde, kadınlar sokakta, gençler üniversitelerde, Kürt halkı özgürlük mücadelesinde, ekoloji hareketleri yaşam alanlarını savunuyor. Ancak bütün bu mücadelelerin birbirleriyle kurduğu ilişki çoğu zaman dayanışma açıklamalarının ötesine geçemiyor.

Herkes kendi mevzisinde direniyor ama mevziler arasında ortak bir cephe, ortak bir strateji ve ortak bir iktidar perspektifi oluşturulamıyor.

Sorun tam da burada başlıyor.

Hareketlerin toplamı devrimci özne midir?

Cemil Aksu’nun tartışmaya açtığı “Parti-Olarak-Hareket” yaklaşımı, farklı mücadelelerin heterojen yapısını kabul etmesi ve tek tip örgütlenme anlayışını aşmaya çalışması bakımından dikkate değer.

Ancak burada temel bir Marksist soruyu sormak gerekiyor:

Birbirinden farklı toplumsal hareketlerin koordinasyonu, kendiliğinden devrimci bir siyasal özne yaratabilir mi?

Çünkü toplumsal hareketlerin varlığı ile devrimci bir siyasal öznenin oluşması aynı şey değildir.

Bir hareketin kitlesel olması, radikal sloganlar atması ya da mevcut sisteme karşı çıkması, onun kapitalist üretim ilişkilerini aşabilecek bir programa sahip olduğu anlamına gelmez.

Kapitalizm yalnızca siyasal iktidardan ibaret değildir. Üretim ilişkileri, mülkiyet düzeni, emek sömürüsü ve sınıfsal egemenlik üzerinden kendisini yeniden üretir.

Dolayısıyla devrimci siyaset, yalnızca itiraz eden toplumsal kesimleri yan yana getirmek değil, bu itirazları kapitalist düzenin bütününe yönelen bir sınıf siyasetine dönüştürmektir.

Sınıf siyaseti olmadan koordinasyon, strateji olmadan birlik!

Marksizmin tarihsel birikimi bize şunu gösteriyor: Devrimci hareketin başarısı yalnızca mücadele edenlerin sayısına değil, sınıfsal konumlarına,........

© sendika.org