Halil Cibran: Kelimelerin yetmediği yerde resim yapan adam
Bazı yazarlar yaşadıkları dönemi anlatır, bazıları ise insanı… İnsanı anlatmayı başaranların modası da kolay kolay geçmez.
Halil Cibran tam da böyle bir isim.
Onu çoğumuz ‘Ermiş’ ile tanıyoruz. Sosyal medyada aşk, ayrılık, çocuklar ve özgürlük üzerine sözleri hâlâ karşımıza çıkıyor. Fakat bu kadar çok alıntılanması bazen Cibran’a haksızlık da ediyor.
Çünkü birkaç güzel sözün arkasında, Doğu ile Batı arasında yaşamış bir göçmen, Arap edebiyatının modernleşmesinde rol oynamış bir yazar, mistik bir düşünür ve aynı zamanda ciddi bir ressam var.
Halil Cibran 1883 yılında, bugünkü Lübnan’ın kuzeyindeki dağlık Bişerri’de Maruni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
Henüz 12 yaşındayken annesi ve kardeşleriyle Amerika’ya göç etti. Boston’daki göçmen mahallesinde yaşamaya başladığında önünde sadece yeni bir ülke değil, bambaşka bir kültür vardı.
Aslında Cibran’ın düşünce dünyasının anahtarı biraz da burada saklı: Doğu’da doğdu, Batı’da büyüdü.
Arapça ile İngilizce arasında yaşadı. Hristiyanlığın içinde yetişti ama farklı mistik geleneklerden beslendi. William Blake gibi Batılı sanatçılardan etkilendi; aynı zamanda memleketinin ruhunu hiçbir zaman terk etmedi.
Kısacası Cibran iki dünyanın arasında kaldı.
Fakat bu arada kalmışlığı bir zayıflığa değil, edebî bir güce dönüştürdü.
Cibran neden önemli? Çünkü Cibran’ın ortaya çıktığı dönemde Arap dünyası da büyük bir değişimin içindeydi.
19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında Arap edebiyatında Nahda, yani kültürel ve edebî uyanış yaşanıyordu. Cibran da geleneksel edebî kalıplardan uzaklaşan, bireyi, duyguyu, özgürlüğü ve insanın iç dünyasını öne çıkaran yeni kuşağın önemli temsilcilerinden biri oldu.
1920’de New York’ta kurulan el-Rabıta el-Kalemiyye — The Pen League/Kalem Birliği adlı Arap-Amerikan edebiyat topluluğunun önde gelen isimlerindendi.
Yani Cibran yalnızca güzel aşk cümleleri yazan romantik bir şair değildi. Modern Arap edebiyatının dönüşümünde payı olan bir entelektüeldi.
Fakat onu Arap dünyasının sınırlarının dışına taşıyan eser, 1923 yılında İngilizce yayımlanan ‘The Prophet’, yani bizim daha çok Ermiş adıyla bildiğimiz kitabı oldu.
İlginçtir, Ermiş aslında bir roman değildir. Almustafa adlı bilge, on iki yıl........
