Cumhuriyet'in 103. Yılı
Falih Rıfkı Atay, imparatorluğun son yıllarını yaşamış kuşağın hesabını şöyle yapar: "Hiçbirini kendi işlemediğimiz günahların acı ve ağır azaplarını biz çektik. Bugün ve yarın için faydalı dersler verebilecek ölüm kalım imtihanlarından geçtik. Maksadım, bugünün ve yarının gençlerine Osmanlı İmparatorluğu'nun batış ve dağılış yıllarının hikayelerini anlatmak ve onları Türkiye'nin geleceği üzerinde daha uyanık tutmaktan ibaret."
O günahın adı, bilim ve medeniyet trenini kaçırmaktı. Avrupa matbaayla, bilimle ve sanayiyle güçlenirken imparatorluğumuz yerinde saydı. Bu geri kalmışlığın bedeli 18. ve 19.yy'da yenilgi ve toprak kaybı olarak geldi; o bedeli yüzyıllarca yerinde sayanlar değil, sonraki genç kuşaklar ödedi. 1821'den 1922'ye, Balkanlar'dan Kafkasya'ya, beş milyondan fazla Türk yurdundan sürüldü. Beş buçuk milyon Türk ise öldürüldü ya da sürgün yollarında açlığa ve salgına terk edilerek can verdi. Bu etnik temizliği bugün hiç kimse konuşmuyor. Oysa bu, Türk tarihinin belki de en büyük travmasıdır.
Elinde hiçbir şeyi kalmamış, yok olmakla yüz yüze gelmiş bir millet, Cumhuriyet ile bu enkazın içinden hür ve müstakil bir vatan çıkardı. Bugün o Cumhuriyet'in 103. yılını kutluyoruz. Daim olsun!
İmtiyazsız ve Sınıfsız
Cumhuriyet, imparatorluğun reayası ve tebaası yerine imtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir millet tasavvur etti. Vaat ettiği, kanun önünde hiçbir zümreye ayrıcalık tanınmaması, herkesin eşit haklara sahip olması ve emeğin karşılığını almasıdır. Fırsat herkese eşittir; sonucu emek ve beceri belirler.
Cumhuriyet, bilhassa kimsesizlerin kimsesidir. Arkasında aile serveti, tanıdığı ya da bağlı olduğu bir zümre veya cemaat olmayan yetenekli bir çocuğun önünü açan yegane şey, devletin sağladığı fırsat eşitliğidir. Atatürk'ün "kıvılcım olarak" Avrupa'ya gönderdiği ve "alev olarak" dönmelerini tembihlediği nice genç bursiyerden Sadi Irmak başbakan, İslamköy'de çobanlık yapan Süleyman Demirel cumhurbaşkanı, Savur'da okuma yazma bilmeyen bir annenin oğlu Aziz Sancar Nobel ödülü sahibi oldu. Bunları Cumhuriyet'in........
