Ağustos 1869’da meydana gelen yangın, Samsun’da büyük yıkım meydana getirmişti.

Yangın sonrası baş gösteren asayiş hadiseleri Samsunlularda ümitsizlik, çaresizlik, tükenmişlik hissine sebebiyet vermişti.

Şehir üstünde adeta uğursuzluk bulutları dolaşıyordu…

Samsun’da baş gösteren psikolojik çöküş, uğursuzluk, ümitsizlik hali İstanbul’a kadar ulaşmıştı.

Sultan Abdülaziz Samsun’a teftiş heyeti göndermiş, gelen heyet gözlem, inceleme, teftişin ardından makama sundukları raporda; şehirde manevi buhran yaşandığı belirtilerek kutsal emanetlerden kafi miktarının şehirdeki manevi sıkıntıların def’ini sağlamak üzere gönderilerek halkın ziyaretine açılmasını teklif edilmişti.

Osmanlı arşiv kayıtlarında belirtildiği üzere Sultan Abdülaziz iradesiyle;

Kâbe-i Muazzama örtüsü, Puşîde-i şerif - Ravza-i Mutahhara, Hz. Peygamberin Kabe-i şerifi sanduka örtüsü ile sakal-ı şerif deniz yoluyla Samsun’a gönderilmiş, limanda törenle karşılanmış, Seyyid Kutbuddin Hazretleri türbesinde ziyarete açılmıştı.

Cümle Samsun, bölge insanı mukaddes emanetleri günlerce ziyaret etmiş, şehrin üzerinde kara bulutlar dağılmış, şehirde manevi iklim, huzur, bereket ortamı hasıl olmuş, halkın yüreği ferahlamıştı.

Müfettişler kutsal emanetlerin şehre ulaşması, halkın büyük teveccühle ziyaretleri sonrası arz ettikleri ikinci raporda, kutsal emanetleri Samsun’a göndermesiyle oluşan manevi iklimde Halife Abdülaziz Han’a hürmetle dualar edildiği belirtiliyordu.

Anlattığım vaka, evvelki İl Kültür Müdürümüz Sayın Adnan İpekdal’ın, Bütünşehir Dergisi’nin 2. nüshasında, ‘Bu Şehrin İrfan Satılan Çarşıları’ başlıklı yazısında teferruatıyla yer almaktadır.

Şimdi sizlere hatırlatmamın sebebi…

Samsun Atakum’da inşa halinde Yalı Mescidi şikâyet üzerine mahkeme kararıyla yıkıldı.

Kıyı Kanunu’na aykırılık;

Yapı, kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalıyordu. Kıyılar herkesin eşit, serbest kullanımına açıktı. Mescit söz konusu kurala uymuyordu.

İmar planına, mevzuata aykırılık:

Ruhsat, yürürlükte imar planı kullanım........

© Milat