Βιώνοντας, όπως οι περισσότεροι νέοι, τον αλγόριθμο των social media καθημερινά, παρατηρώ μια μορφή απαλλοτρίωσης. Μια απαλλοτρίωση που μεταβάλλει πλήρως τον τρόπο ζωής μας, από διαπροσωπικό σε διακαναλικό.

Τα social media και η συνεχής δικτύωση έχουν μετατρέψει την προσωπική επικοινωνία σε μια κονιορτοποιημένη εναλλαγή επαφών, που δεν επιτρέπει την ουσιαστική σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων.

Καθημερινά, την ώρα που «σκρολάρουμε», δεχόμαστε αδιάκοπα πληροφορίες διαφορετικές και ποικίλες, χωρίς να έχουμε τον απαραίτητο χρόνο να τις επεξεργαστούμε.

Αυτό οδηγεί, τόσο πολιτισμικά όσο και εγκεφαλικά, στη συνήθεια του λεγόμενου «digital fast food», το οποίο επηρεάζει τα πάντα: από την εργασία μέχρι και το dating.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι επηρεάζει βαθιά την εικόνα που διαμορφώνουμε για την ανθρωπότητα.

Όταν ο καθένας έχει πρόσβαση στην πληροφορία δίχως φίλτρα και κριτική σκέψη, η βιαιότητα, η διαφθορά και μια μόνιμα πεσιμιστική πραγματικότητα αρχίζουν να μοιάζουν φυσιολογικές. Έτσι γεννάται η αίσθηση πως, όταν όλα είναι τόσο εφήμερα και σκληρά στον κόσμο της εικόνας, το νόημα χάνεται.

Πρόκειται για μια συνθήκη που αποδυναμώνει ακόμη και τις προσπάθειες του εκπαιδευτικού συστήματος και του ευρωπαϊκού πολιτισμού να διαμορφώσουν ολοκληρωμένους χαρακτήρες.

Είναι, λοιπόν, απαραίτητο, τόσο ως πολιτισμός όσο και ως πολιτεία, να αναζητήσουμε διεξόδους από αυτό το αδιέξοδο. Έχω αναρωτηθεί πολλές φορές τι θα συνέβαινε αν τα μέσα ενημέρωσης, αντί για αδιάκοπα «μαύρα μαντάτα» και αποπνικτικές ειδήσεις, προέβαλαν περισσότερο πολιτισμό — όπως ακριβώς θα μπορούσαν να κάνουν και τα social media.

Τι θα γινόταν αν ενισχύονταν οι φορείς και οι πολιτιστικοί πυρήνες που ασχολούνται με την ιστορία της τέχνης; Η τέχνη υπήρξε πάντοτε αντίδοτο στη σκληρή πραγματικότητα της ζωής, αλλά και μέσο πνευματικής πειθαρχίας.

Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι μηχανισμοί δικτύωσης λυμαίνονται σχεδόν κάθε πτυχή της καθημερινότητας, η πραγματικότητα μοιάζει ολοένα και περισσότερο με έναν διαρκή πόλεμο υλιστικής υπεροχής.

Δεν είναι όμως αυτή η μοναδική εκδοχή του κόσμου. Ο υπαρξιακός μεσαίωνας που βιώνουμε περιμένει τη δική του αναγέννηση. Σε αυτή την αναγέννηση μπορεί να συμβάλει η υιοθέτηση ενός τρόπου ζωής που προάγει την ουσιαστική πνευματικότητα — εκείνη που στήριξε την ανθρωπότητα και έδωσε πρώτη ύλη........

© Kouti Pandoras