menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

KKTC Yapay Zekâ Bakanlığı

17 0
09.05.2026

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Bilimleri Laboratuvarı’ndan fizik ve bilgisayar alanında gezegende en ünlü 3 isminden birisi olan, yapay zekâ alanında yaptığı çalışmamalarla da bir otorite olarak kabul edilen Edward Fredkin’e göre, “Tarihte üç büyük olay vardır. Bunlardan ilki kâinatın oluşumudur. İkincisi yaşamın başlangıcıdır. Üçüncüsü de yapay zekânın ortaya çıkışıdır.”

Ve insanoğlu tarihte ilk kez tam olarak anlamadığı sistemler kuruyor.

İnsanoğlu ne yaptığını biliyor mu?

Hayır. Bence, tarihte ilk defa bizden daha zeki varlıkların olduğu bir döneme giriyoruz.

Onların anlayabileceğine inanıyor musunuz?

Onların zeki olduğuna inanıyor musunuz?

Bu sistemlerin kendilerine ait deneyimleri olduğuna ve bu deneyimlere dayanarak kararlar verebildiğine inanıyor musunuz?

İnsanların yaptığı gibi aynı anlamda, evet.

Bence şu anda muhtemelen pek öz farkındalıkları yok, bu yüzden o anlamda bilinçli olduklarını düşünmüyorum.

Bilinçli olacaklar mı?

Evet, zamanla böyle olacak.

Ve insanlık, gezegendeki en zeki ikinci canlı türü mü olacak?

Evet, ne olup bittiğine dair kabaca bir fikrimiz var, ancak işler gerçekten karmaşıklaştığında, beyninizde neler olup bittiğini bilmediğimiz gibi, aslında neler olup bittiğini de bilmiyoruz.

Tam olarak nasıl çalıştığını bilmediğimizi mi söylüyorsunuz, fakat insanlar tarafından tasarlanmadı mı?

Hayır, öyle değildi. Yaptığımız şey, öğrenme algoritmasını tasarlamaktı; bu biraz evrim yasasını tasarlamaya benziyor. Ancak bu öğrenme algoritması verilerle etkileşime girdiğinde, işleri iyi yapan karmaşık sinir ağları üretiyor, ama biz bunların tam olarak nasıl yaptığını anlamıyoruz.

Bu sözler, "Yapay Zekânın Babası" olarak bilinen, derin öğrenme ve yapay sinir ağları konusundaki öncü çalışmalarıyla 2024 Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan İngiliz asıllı Kanada vatandaşı bilgisayar bilimci Geoffrey Hinton’dan başkasına ait değil. Geoffrey Hinton günümüz yapay zekâ teknolojilerinin (ChatGPT vb.) temelini atan araştırmalarıyla tanınmaktadır. 

Bazı yapay zekâ sistemleri, sahip olmaları beklenmeyen becerileri kendi kendilerine öğreniyorlar. Bunun nasıl gerçekleştiği halen tam olarak anlaşılamamıştır. Örneğin, Google'ın bir yapay zekâ programı, eğitilmediği halde Bangladeş dilinde komut aldıktan sonra kendi kendine uyum sağladı. Google mühendisleri, Bengalce’de çok az miktarda komutla Bengalce’nin tamamını çevirebildiklerini keşfettiler. Sistemin; bu alanda çalışan herkesin "kara kutu" diye adlandırdığı bir yönü var. Google mühendisleri, şu anki teknoloji seviyesi ile neden bu şekilde davrandıklarını söyleyemiyorlar.

Peki yapay zekanın üzerine inşa edilen LLM (Large Language Model) yani Büyük Dil Modeli zekâ göstergesi mi?

Nörobilim çalışmaları, insan zekasının büyük oranda dilden bağımsız çalıştığında işaret ediyor. Büyük Dil Modelleri, artık dili çok iyi bir biçimde anlamalarının yanı sıra düşünüyor, akıl yürütüyor ve hatta deneyimlerinden öğreniyor. Nörobilim çalışmaları; düşüncenin kendisinin kelimelerden önce geldiğini gösteriyor,........

© Kıbrıs Postası