WASHINGTON DC – Amerika Birleşik Devletleri’nin Venezuela’ya müdahalesinden kaynaklanan en önemli soru, bunun uluslararası hukuk ve normları ihlal edip etmediği değil; liberal uluslararası düzenin geleceğine dair bize ne söylediğidir. Bazı yorumcuların söylediğinin aksine, bu düzen çökmüyor, çünkü temel direkleri hala yerinde ve alternatifleri hala zayıf. Ancak bu düzeni ayakta tutmak artık ABD’nin daha sık başvurduğu takdiri eylemlerle mümkün olacak; gelecekte müdahalelerin hangi eşikleri aşınca devreye gireceği ise giderek daha belirsiz hâle gelecektir.

Devletin eylemlerine ilişkin algılanan sınırlar ortadan kalktığında, gücün anlamı da değişir. Artık mesele, neyin resmen izin verilen olduğu değil; yapılan eylemlerin sistem içindeki diğer aktörler tarafından nasıl yorumlanacağıdır. Venezuela, ABD'nin tek taraflı yaptırım uygulama ayrıcalığı ile ABD liderliğinin nihai olarak dayandığı işbirliği beklentileri arasında artan gerilimi ortaya koymaktadır. Küresel liderlik, sadece bir devletin eylem yeteneği değildir; bir eylemin gelecekteki ihtiyat ve kısıtlama beklentilerini güçlendirip güçlendirmediği de aynı derecede önemlidir.

On yıllardır ABD'nin gücü, yoğun ittifak taahhütleriyle pekiştirilen askeri ve ekonomik üstünlüğe dayanmaktadır. Bu yapı, müttefikler memnun olmasa bile ABD öncülüğündeki kurumsal düzenlemelerden kopmayı maliyetli kılıyordu. Dolayısıyla Amerikan otoritesi, yalnızca rızaya değil, güvenlik garantileri, ittifak bağları ve kritik ekonomik ve stratejik ilişkiler üzerindeki kontrolün yarattığı bir bağımlılık yapısına dayanmaktadır.

Ancak kurumlar avantajı kalıcılaştırabilse bile, takdiri gücün kullanımının yarattığı itibar ve strateji maliyetlerini telafi edemez. Zayıf veya izole bir devlete yönelik tek bir müdahale, daha geniş uluslararası düzenin yapısını nadiren değiştirir, ancak diğerleri buna yanıt olarak beklentilerini revize ettikçe, bu tür eylemlerin etkileri birikir.

Venezuela, Irak, Kosova, Libya ve Suriye gibi önceki ABD müdahalelerine kıyasla farklı bir durumdur. Bu vakalar tartışmalı ve oldukça çekişmeli olabilir, ancak her biri ABD için (uydurma da olsa) açık bir tırmanma noktası veya "kırmızı çizgi"........

© Karar