Karma Eğitim ve Haremlik-Selamlık (I)

Bir önceki yazımızda haremlik-selamlığın öneminden bahsetmiştik. Bugün de bu uygulamanın dini dayanaklarından bahsedeceğiz.

Göçebe veya yerleşik yaşayan Araplarda erkekler ayrı birde otururlarken kadınlar ve çocuklar ayrı yerlerde otururlardı. Eğer oturdukları yer çadır gibi tek odadan ibaret ise bunu sağlamak için perde kullanırlardı. Bu perdeye de “hıdr” denilirdi. Hz. Peygamber’in kadınlara yönelik “Yâ zevâte’l-hudûr!” ifadesinden de bu anlaşılmaktadır (Buhârî, Salât, 2).

Haremlik-selamlık uygulamasının en önemli dayanaklarından birisi şu ayet-i kerimedir: “Peygamber hanımlarından bir şey istediğinizde, onlar perde arkasında iken isteyiniz. Bu, sizin kalpleriniz için de onların kalpleri için de en temiz olanıdır.” (Ahzâb: 53)

Ayetteki hicap kelimesi, hem evin dış kapısındaki hem de içerideki perde (hıdr) için kullanılır.

Haremlik selamlık dediğimiz uygulama temelde bu ayete dayansa da bunun oluşmasını sağlayan şu ayeti kerimeler de vardır:

“Zinaya yaklaşmayın, çünkü o bir hayâsızlıktır ve çok kötü bir yoldur.” (İsrâ: 32) “Mümin erkeklere söyle, gözlerini (harama bakmaktan) sakınsınlar ve mahrem yerlerini korusunlar.” (Nur: 30)

“Mümin kadınlara da söyle, gözlerini (harama bakmaktan) sakınsınlar, mahrem yerlerini korusunlar. Ziynetlerini/ziynet sayılan yerlerini meydana çıkarmasınlar.” (Nur: 31)

“Gizledikleri ziynetlerinin açığa çıkması için ayaklarını vurmasınlar.” (Nur: 31)

Haremlik-selamlık ile ilgili olarak Musa (as) ile Şuyab (as)’ın kızları arasında geçen şu kıssayı da delil olarak zikredebiliriz:

“Musa, Medyen suyuna varınca, orada (hayvanlarını) sulayan bir çok insan buldu. Onların gerisinde de (hayvanlarını suyun olduğu yerden) geri çeken iki kadın gördü. Onlara "Derdiniz nedir?" dedi. Şöyle cevap verdiler: "Çobanlar sulayıp çekilmeden biz ( onların içine sokulup hayvanlarımızı) sulamayız; babamız da çok yaşlıdır.” (Kasas: 23)

Musa (as) henüz daha gençken ve peygamber olmadan önce Mısır’da bir suça karışmış ve orayı terk ederek Medyen şehrine gelmişti. Şehre girdiğinde bir suyun başında çobanların koyunlarını suladıkları görmüştü. Yine çobanlık yapan ama koyunlarını sulamak isteyen iki tane kızın, erkek çobanların olduğu mekâna girmediklerini ve geride beklediklerini fark etmişti. Daha sonra kendisi o bayanların koyunlarını almış ve suladıktan sonra onlara teslim etmişti.

Bu kıssada dikkat çekilen noktalardan birisi; çobanlık yapan kızların erkeklerden uzak durmaları ve onların ortamına karışmamalarıydı. Kur’an, kızların bu davranışını değer........

© İstiklal