Dört Kapı, Kırk Makam; tasavvufta ve özellikle Alevi-Bektaşi tasavvuf anlayışında, insanın kulluk noktasında ve ahlaken olgunlaşarak "İnsan-ı Kâmil" derecesine ulaşmak için geçmesi gereken manevi aşamaları ifade eder. Her kapının onar makamı (kuralı) vardır. Bu tasavvuf anlayışını sistematik hale getiren Hacı Bektaş-ı Veli’dir. Bu tasavvuf düşüncesinin detayları Hacı Bektaş-ı Veli'nin Makâlât adlı eserinde şöyle açıklanmıştır:

1. Şeriat Kapısı (Muamelat Kuralları Öğrenme)

Dinin zahiri (görünür) kurallarının öğrenildiği ve uygulandığı ilk basamaktır. On maddeyi ihtiva eder: 1. İman etmek, 2. İlim öğrenmek, 3. İbadet etmek, 4. Haramdan uzak durmak, 5. Ailesine faydalı olmak, 6. Çevreye zarar vermemek, 7. Peygamberin sünnetine uymak, 8. Şefkatli ve merhametli olmak, 9. Temiz olmak, 10. Kötü işlerden sakınmak.

2. Tarikat Kapısı (Nefis Terbiyesi)

Manevi bir rehber (mürşit) eşliğinde nefsin eğitildiği ve kalbin kötülüklerden arındırıldığı aşamadır. Hacı Bektaş-ı Velî’nin diliyle; “ikrar verip bir yola girme” kapısıdır. Şu on maddeyi kapsar: 1. Tövbe etmek, 2. Mürşidin (rehberin) öğütlerini dinlemek, 3. Temiz giyinmek, 4. İyilik yolunda çalışmak, 5. Hak yolunda hizmet etmek, 6. Haksızlıktan korkmak, 7. Ümitsizliğe düşmemek, 8. İbret almak, 9. Nimet dağıtmak (infak, cömertlik), 10. Özünü fakir görmek.

3. Marifet Kapısı (İlahi........

© Hedef Halk