Darısı, bütün heykellerin ve heykelperestlerin başına, İnşaallah..

(Ama, asıl konuya girmeden, Suriye'nin son 500 ve hele de son 100 yılına kısaca bakmak gerekiyor..)

Arap diyarlarında 'Bilâd-ı Şâm' (Şam beldeleri) olarak anılan Suriye, daha önce Mısır'daki Memlûk Sultanlığı'nın hakimiyetinde iken Ağustos-1516'da Osmanlı sultanı Yavuz Selîm'in Memluk Sultanlığı'nın ordularını Mercidabık Meydan Savaşı'nda yenmesiyle Osmanlı'ya katılmıştı.. Bu durum tam 402 sene sürdü. Ama, özellikle Birinci Dünya Savaşı sırasında, Suriye'deki karışıklıkları önlemek için, 'İttihad-Terakki' döneminin 3 ünlü paşası olan 'Enver-Talât - Cemâl'den -ayyâşlığıyla da ünlü- Cemâl Paşa'nın Suriye Genel Valiliği'ne getirilmesi ve oradaki çok sert uygulamaları, onun bugün bile, halk arasında 'Saffâk (Kan İçici) Cemal' diye anılmasına yol açtı ve 'ayrılıkçı cereyanlar' daha da güçlendi.. Bu arada, İngiliz orduları 1917-18'lerde Filistin ve Suriye'ye girdiler ve Mustafa Kemal Paşa'nın, komutasındaki 7. Ordu'yu, savaşa sokmayı tehlikeli görüp, önce Halep'e ve sonra da Adana'ya çekmesiyle; Suriye, fiilen İngilizlerin hâkimiyetine geçti.

Suriye artık İngilizlerin elindeydi, ama, kendileriyle o savaşta müttefik oldukları Fransa'nın payına da bir şey vermek isteyen İngiltere, kendi cephesini güçlendirmek için, Suriye ve Lübnan'ı bütünüyle Fransa'ya savaş ganimeti olarak sundu..

Suriye 1918'den 1945'e kadar 27 yıl Fransa'nın sömürgesi olarak kaldı.. Ve 1945 yılında bağımsız bir devlet olarak kabul edildi.. İlk Devlet Başkanlığı'na da 'Şükrî el'Kuvvetli' getirildi.. Daha sonraki dönemlerde, Devlet Başkanlığı'na gelen Edib Çiçekli (ki, arabçada 'ç' sesi olmadığından, 'Şişekli' diye telâffuz olunurdu) ve Nâzım el'Quddûsî gibi isimler, Osmanlı sonrasında sınırlar çizilirken, gerçekte ailelerinin yarısı Suriye'de ve diğer yarısı da Türkiye'de kalmış kimselerdi..

Suriye, Mısır'ın ünlü lideri Nâsır'ın 'Arap Birliği' idealine uygun olarak, Şubat-1958'de, ilk adımı, Mısır- Suriye Birliği'nden oluşan 'Birleşik Arap Cumhuriyeti' (BAC) bünyesi içinde yer aldı ve birliğin o dönemdeki Devlet Başkanlığı Nâsır tarafından üstlenildi.. Ama, o Birleşik Arap Cumhuriyeti', yeni bir ülkeyi daha bünyesine ekleyemediği bir yana; çok........

© Haksöz