menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Denetimde yapay zekaya güveniyoruz… Ama o kadar da değil

60 0
31.08.2026

Selim ELBANPwC Türkiye Şirket Ortağı

Müfettiş Gadget’ı hatırlayan­lar iyi bilir sonsuz sayıda “icat” çıkarıp, her seferinde bun­ların bir kısmının ters tepmesine alışığız. Denetimde yapay zeka kullanımıyla ilgili bu yazıyı kale­me alırken, ben de benzer bir ka­deri kabul ediyorum: Bu satırlar, orta vadede büyük ihtimalle ken­dini hükümsüz bırakacak. Çünkü hepimiz biliyoruz ki; yapay zeka­nın denetimde kullanımı çok da­ha sofistike, güvenilir ve yaygın hale gelecek. Yine de bugün, bilgi sistemleri denetimi yapan ve bu alanda kararlar vermek zorunda olan bir denetçi olarak, tek bir so­ruya hala yüzde yüz net bir cevap veremiyorum:

Denetimde yapay zeka kulla­nımına ve ürettiklerine ne kadar güveniyoruz?

Bu “tam cevap verememe” hali sadece bir tereddüt değil, aynı za­manda sağlıklı bir öz farkındalık.

Denetimin doğasında yer alan mesleki şüpheciliği, şimdi tek­nolojiye ve algoritmalara da yö­neltmek zorundayız. Yapay ze­kayı kullanıyoruz, kullanmak zo­rundayız; ancak elimizdeki tüm parlak araçlara rağmen hala es­ki usul teyit yöntemlerine, kla­sik denetim reflekslerine ve in­san yargısına sıkı sıkıya bağlı­yız. Çünkü şimdilik, “o kadar da değil” diyebileceğimiz bir eşiğin tam üzerindeyiz.

Bilgi sistemleri denetimi ala­nında yapay zekayı birkaç cep­hede yoğun şekilde kullanıyo­ruz: Büyük veri setlerinin analizi, anomali tespiti, olağandışı işlem desenlerini yakalama, kontrolle­rin etkinliğini ölçmeye yardımcı olacak skorlamalar…

Üstelik bu araçlar sadece hız kazandırmıyor; birçok durumda yıllarca gözden kaçabilecek risk­leri de ortaya çıkarabiliyor.

Örneğin, milyonlarca log kay­dı içerisinden belirli bir kulla­nıcı profiline ait sıra dışı erişim desenlerini manuel yöntemler­le saptamak neredeyse imkansız­ken, iyi eğitilmiş bir model bunu dakikalar içinde işaretleyebiliyor.

Asıl tehlike “sessiz hata”dır

Ama işte tam burada kritik so­ru başlıyor:........

© Dünya