ALGORİTMALAR ÇAĞINDA “DÜNYAYI OKURKEN” FREİRE’Yİ HATIRLAMAK
Latin Amerika siyaseti, dünyanın geri kalanına göre biraz daha gürültülü, biraz daha sert ve çoğu zaman biraz daha öğreticidir. Brezilya’da geçen hafta yapılan başkanlık seçiminin ilk turu da bu tanımı doğruladı: 80 yaşındaki Lula da Silva yüzde 45, 45 yaşındaki Flávio Bolsonaro ise yüzde 47 oy aldı. 25 Ekim’deki ikinci tur, yalnızca bir ülkenin geleceğini değil, Latin Amerika’nın siyasi iklimini de belirleyebilir.
Seçimler sandığa gidip bir isme mühür vurmakla sınırlı değildir. Burada asıl soru şudur: İnsanlar yalnızca oy veriyor mu, yoksa kendi haklarını, şehirlerini, geleceklerini de tartışabiliyorlar mı? Bu soru, Brezilya’nın dünyaca ünlü eğitimcisi Paulo Freire’nin yarım asır önce sorduğu sorunun ta kendisidir. Brezilya’dan söz etmişken siyaset, demokrasi ve yönetime ortak olma bilincine yönelik ezilenlerin sandığa gittiklerinde bilinçli seçimler yapabilmeliydi. Freire’nin conscientização (eleştirel bilinç) adını verdiği bireyin kendi gerçekliğini şekillendiren koşullara dair derin ve sürekli gelişen bir farkındalık kazanması ve bu koşulları dönüştürme kararlılığı göstermesinin sağlanması daha önemlidir.
Harfleri değil dünyayı okumak
Geçen hafta tüm dünyada gösterime giren Catherine Murphy ve Iris de Oliveira’nin yönettiği Reading the World belgeseli, Freire’nin bu anlayışını 1963 yılında Brezilya’nın Angicos kentinde gerçekleştirilen okuma-yazma çalışması üzerinden anlatıyor. Freire ve ekibi, aralarında üniversite........
