Mustafa Kemal Atatürk, “Ben siyasi meseleleri de askeri vaziyetlerde olduğu gibi harita üzerinde mütalaa ederim” demiştir. İşte bu ifade jeopolitik kavramının özüdür. Uluslararası siyasi durumu ve sorunları, askeri durumlarda olduğu gibi, iç cephenin durumunu ve mevcut gücü de dikkate alarak harita üzerinde mütalaa etmek, devlet adamlarının en ciddi görevidir.

Jeopolitik, bir bakıma, harita üzerine aktarılmış coğrafya denen mekân üzerinde uluslararası gelişmeleri ve meseleleri mütalaa etmek, bu gelişmelerin ortaya çıkardığı fırsatları ve tehlikeleri dikkate alarak coğrafyayı güce dönüştüren vizyonu geliştirmek anlamına gelmektedir. Jeopolitik vizyon, coğrafya üzerinde devletin ana ve tali açılım eksenlerini belirler ve coğrafyanın sağladığı olanakları kullanarak ülkenin güvenliğinin pekişmesini, refahının gelişmesini amaçlar.

Vizyon bir tür hayaldir. Hayal etmek faydalıdır. Çünkü insanın var ettiği her şey önce hayal edilmiştir. Strateji bilmeyen aşırı hayalci jeopolitikçiler ise tehlikelidir. Bu nedenle de jeopolitik vizyonun stratejinin ilkeleri ve iç cephenin durumu ile frenlenmesi, önyargılardan arındırılması gerekir.

Çünkü strateji hesap işidir. Strateji, jeopolitik vizyonu, hedef-güç dengesi kurarak rasyonelleştirmelidir. Jeostrateji, jeopolitik vizyonun stratejiye dönüştürülmüş halidir. Jeostrateji, satranç oyunundaki gibi, coğrafya üzerindeki hamleleri ve karşı hamleleri planlar. Jeostrateji, devletin kutup yıldızı gibidir. Jeostratejisi olmayan devletler ise pusulasız gemi gibi, her fırtınada bir başka yöne savrulabilir.

Tarih, strateji bilmeyen aşırı hayalci jeopolitikçilerin neden olduğu felaketleri anlatır. Hitler’in akıl hocası Karl Haushofer, devletlerin de insanlar gibi büyüdükçe genişlemesi ve “Yaşam........

© Cumhuriyet