Her yıl Ocak ayının ikinci haftası (bu yıl da 5-11 Ocak 2026) enerji verimliliği haftası olarak kutlanmaktadır. Bu haftanın ABD’nin Bolivarcı Cumhuriyet Venezuela’ya bir askersel saldırı düzenleyerek devlet başkanı Maduro’yu tutsak alıp ABD’ye götürmeleri biçimindeki operasyona denk gelmesi dramatik bir rastlantı oldu! ABD’nin kötüleşen ekonomisine çarelerden biri olarak Venezuela’nın petrol başta olmak üzere doğal kaynaklarına çökmesi, bunların kendi ÇÜŞ’leriyle (Çok Ülkeli Şirketleri ile) üretim ve dağıtımını (ve bunu da ABD doları ile) yapmak istemesi sarı kuğu – sarı öngörülemez risk- Trump’ın zaten açıkça ifade ettiği bir gerekçe olarak kayıtlara geçmiştir. Venezuela’nın savunma sistemi, milisler ve halkın Venezuela’ya sahip çıkması konuları uzun uzadıya tartışılacaktır.

Bu haftaki konumuza dönersek, sanayileşmenin hızlanması, nüfus artışı, deniz aşırı ticaretin yaygınlaşması, tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve teknolojinin gelişmesi gibi unsurlar enerji istemini süreğen biçimde artırmaktadır. Büyüyen enerji istemi ise ekolojik dizge üzerinde daha fazla baskı yaratmakta ve zaman zaman sunu güvenliğine yönelik kaygıları artırmaktadır. Enerji istemi bu şekilde büyürken hem ekolojik sürdürülebilirliğin hem de toplumsal gönencin sağlanması için enerji verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması en öncelikli seçenek olagelmektedir.

(i) Enerji Verimliliği Kanunu ve ikincil düzenlemeler

2007’de yayımlanan 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, enerji verimliliği uygulamaları sayesinde enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımındaki verimliliği artırmayı hedeflemektedir. Söz konusu Kanun’un yayımlanmasının ardından, enerji verimliliğini geniş çapta yaygınlaştırmak amacıyla eşgüdümlü ve kapsayıcı etkinlikler gerçekleştirilmiş, bu kapsamda ikincil yasal düzenlemeleri yapılmıştır. Örnekse, Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Enerji Verimliliği Denetim Yönetmeliği ve Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik vd.

(ii) Türkiye Ulusal Enerji Planı

Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefini esas alarak oluşturulan ve 2023’de kamuoyu ile paylaşılan Türkiye Ulusal Enerji Planı, 2035 yılına kadar olan döneme yönelik tahmin ve projeksiyonları içermektedir.

(iii) Enerji Verimliliği 2030 Stratejisi ve II. UEVEP

Enerji Verimliliği 2030 Stratejisi ve II. UEVEP’nin (2024-2030) çalışmaları uzunca bir süreye yayılmış, kamu kurumlarının ortak hedefler doğrultusunda hizalanabilmesi için hem çalıştaylar düzenlenmiş hem de birkaç farklı turda yazılı görüşler derlenmiştir. Nihayetinde, Türkiye’nin diğer politika belgeleri ile uyumlu, milli gelir ve enerji büyümesi tahminlerini dikkate alan, ancak bunlarla sınırlı kalmayıp net sıfır hedeflerini ayrıca değerlendiren model geliştirilmiştir. Öngörülen yatırım ve programlar kapsamında sağlanacak tasarruflar, bu........

© Aydınlık