12 Şubat Uluslararası Darwin Günü, dünya genelindeki insanlara Charles Darwin’in somutlaştırdığı entelektüel cesaret, sürekli merak, bilimsel düşünme ve gerçek arayışı ilkeleri üzerine düşünmeye ve harekete geçmeye esin vermesi için düzenlenmektedir. O gün bilim, eğitim ve insan gönencinin ilerlemesi için işletmeler, demokratik kitle örgütleri, hükümetler ulusal ve uluslararası işbirliği ile bir kutlama ve aktivizm günü olmaktadır.

Darwin Günü, Birleşmiş Milletler ve üyeleri tarafından, herkesin ortak iyiliği için bilim ortak dili aracılığıyla uluslararası ortaklıklar kurma fırsatı olarak kutlanmaktadır.

Evrim cansız maddede, canlılarda, toplumda görülen, yalın yapılardan karmaşık yapılara doğru örgütlü, belli bir düzen gösteren değişmelerdir. Bu geniş anlamıyla evrim, birden bire oluşan veya zamana yayılan ve büyük değişikliklere yol açan devrimci sıçramaları da içerir. Karmaşıklaşma cansız doğada nedensel, canlı doğada işlevsel, toplumda ereksel niteliktedir. Evrim, varlığın üç görünümünden cansız doğada maddenin evrimi ile başlar (inorganik evrim); canlı doğada canlının evrimi (organik evrim) ile belirginleşir; insanlı doğada toplumsal evrim (kültürel evrim) ile sürer. Bu üç süreçten oluşan evrimin bir olguyu yansıtan gerçek olduğundan yola çıkarsak evrim düşüncesinin artık bir kuram değil olgu olduğu rahatça söylenebilir. Evrim kuramı ile eşdeğerde yaratılışçı kuramların yarıştırılmaları ve yeni ortaçağ dediğimiz yapıda emperyalizmin ikincisini öne çıkardığı düşünülürse bunun önemli olduğunu vurgulayabiliriz. Konunun laiklik açısından öneminin ötesinde ekonomik düşünce bağlamında da önemi vardır.

EVRİM DÜŞÜNCESİNİN SEYRİ

Evrim Eski Yunan’da izlerine rastlayabildiğimiz erken evrim kuramları ile başlar; Ortaçağ’daki feodal yapıda unutulur ama filiz verip yükselen yeni sınıf olan burjuvaziyle yeni çağda (aydınlanma düşüncesinin ardından) tekrar gündeme gelir. Doğa bilgini Charles Darwin (1809-1892) ve J.B. Lamarck evrim düşüncesinde çağdaş evrim kuramının kurucularıdır. Darwinciliğe göre çeşitli ‘türlerin kökeni’, ortak atalardan gelip varolma (yaşarkalma) savaşımına en iyi uyarlanabilmiş olan soyların doğal ayıklanması yönünde işleyen bir kalıtımla farklılaşmalarıdır. Giderek Yeni Darwincilik kapsamında (bkz. Mendel, Hugo de Vries vd.) kalıtsal özelliklerin genlerle aktarıldığı ve evrim düzeneğinin ise bu genlerde görülen değişmeyle olduğu yaklaşımıyla genetik bilimiyle evrim kuramı kanıtlanmış oldu. Yeni isimler de görüyoruz: E.O. Wilson, M. Sahlins, S. J. Gould, R. Dawkins, R. Lewontin vd. Bu yazarların çoğunun yapıtları Türkçe’ye çevrildiyse de en çok ses getiren Dawkins’in Gen Bencildir........

© Aydınlık