Στη διεθνή πολιτική, η αξία μιας απόφασης σπάνια κρίνεται τη στιγμή που λαμβάνεται. Αντίθετα, αποκαλύπτεται σε βάθος χρόνου, όταν οι τεκτονικές πλάκες της γεωπολιτικής μετατοπίζονται και οι περιφερειακές ισορροπίες δοκιμάζονται σε συνθήκες πραγματικής κρίσης. Εξετάζοντας σήμερα, το 2026, το σκηνικό στην Ανατολική Μεσόγειο, μεσούντος του ενεργειακού ανασχεδιασμού και των πολεμικών αναφλέξεων στη Μέση Ανατολή, η συζήτηση για το Κυπριακό αποκτά μια νέα, ρεαλιστική διάσταση. Η ιστορική αναδρομή αναδεικνύει μια κρίσιμη διασύνδεση: τη γεωστρατηγική πραγματικότητα του σήμερα με τις μεγάλες θεσμικές αποφάσεις του παρελθόντος, και συγκεκριμένα με το Σχέδιο Ανάν που απορρίφθηκε με δημοψήφισμα το 2004 επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου.

Αν προσεγγίσει κανείς το ζήτημα χωρίς κομματικές παρωπίδες και με πολιτικό ρεαλισμό, αναδύεται ένα κρίσιμο ερώτημα: Θα μπορούσαν η Ελλάδα και η Κύπρος να ωφεληθούν σήμερα αν είχε υπογραφεί εκείνη η συμφωνία; Η απάντηση απαιτεί την ανάλυση των σημερινών δεδομένων με βάση τους ενεργειακούς διαδρόμους, τις αμυντικές συμμαχίες και τη διαχείριση των πρόσφατων κρίσεων.

Σε ό,τι αφορά στο κεφάλαιο «ενέργεια», το 2004, η έννοια της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και οι υποθαλάσσιοι ενεργειακοί διάδρομοι αποτελούσαν θεωρητικές ασκήσεις επί χάρτου. Σήμερα, αποτελούν τον πυρήνα της οικονομικής και στρατηγικής επιβίωσης της περιοχής.

Το Σχέδιο Ανάν προέβλεπε τη δημιουργία ενός νέου ομόσπονδου κράτους, της «Ενωμένης Κυπριακής Δημοκρατίας», η οποία θα διοικούνταν στη βάση της πολιτικής ισότητας των δύο κοινοτήτων, εισάγοντας μηχανισμούς βέτο της τουρκοκυπριακής πλευράς σε κρίσιμους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και των διεθνών συμφωνιών.

Σε ένα τέτοιο θεσμικό πλαίσιο, η Κύπρος δεν θα........

© Athens Voice