Το 2024 το 1,5°C εμφανίστηκε για πρώτη φορά ως μέσος όρος μιας ολόκληρης χρονιάς. Πίσω από έναν αριθμό που μοιάζει μικρός κρύβεται ένα κόστος που απλώνεται από την υγεία και την οικονομία μέχρι το νερό, τα δάση και τη δυνατότητά μας να προσαρμοστούμε σε έναν θερμότερο κόσμο.

Ένας και μισός βαθμός χωρά εύκολα σε μια οθόνη και πολύ δυσκολότερα στη φαντασία. Στην καθημερινότητα, 1,5°C μπορεί να είναι η ανεπαίσθητη διαφορά ανάμεσα σε δύο δωμάτια. Στην κλίμακα της Γης, όμως, είναι η μετατόπιση της μέσης θερμοκρασίας ενός ολόκληρου πλανήτη. Εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα ξηράς και ωκεανών, όλες οι εποχές, ημέρες και νύχτες, τροπικές περιοχές και πόλοι συμπυκνωμένα σε έναν μόνο αριθμό.

Και όταν μετακινείται ο μέσος όρος, μετακινείται μαζί του και το πεδίο μέσα στο οποίο εμφανίζονται τα άκρα. Οι καύσωνες αγγίζουν υψηλότερες τιμές, σε πολλές περιοχές αυξάνεται ο κίνδυνος εντονότερης ή παρατεταμένης ξηρασίας, ενώ μια θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερους υδρατμούς, τροφοδοτώντας, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, εντονότερες βροχοπτώσεις. Αυτός είναι και ο λόγος που μερικά δέκατα του βαθμού έχουν τόσο μεγάλη σημασία στην κλιματική επιστήμη. Κάθε πρόσθετο κλάσμα θέρμανσης αλλάζει τις πιθανότητες.

Το 2024 ήταν η πρώτη χρονιά στο αρχείο παρατηρήσεων κατά την οποία η παγκόσμια μέση θερμοκρασία βρέθηκε περίπου 1,55 °C πάνω από την προβιομηχανική περίοδο 1850–1900. Ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού αφορά τη μακροχρόνια θέρμανση και αξιολογείται σε βάθος δεκαετιών. Επομένως, το 2024 δεν σηματοδοτεί ακόμη την οριστική υπέρβαση του 1,5°C. Σηματοδοτεί όμως κάτι που δύσκολα περνά απαρατήρητο, ένα επίπεδο που μέχρι πριν λίγα χρόνια συζητούσαμε κυρίως ως όριο του μέλλοντος εμφανίστηκε ήδη ως πραγματικότητα μιας ολόκληρης χρονιάς.

Το κλίμα δεν διαθέτει ταμειακή μηχανή. Οι οικονομίες, όμως, καταγράφουν ένα μέρος του λογαριασμού του. Από το 1980 έως το 2024, τα ακραία καιρικά και κλιματικά φαινόμενα προκάλεσαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 822 δισ. ευρώ άμεσων οικονομικών απωλειών. Το ένα τέταρτο αυτού του ποσού συγκεντρώθηκε μόνο στα τέσσερα τελευταία χρόνια της περιόδου, από το 2021 έως το 2024. Πλημμύρες, καταιγίδες, καύσωνες, ξηρασίες και πυρκαγιές αφήνουν πίσω τους ζημιές που κάποια στιγμή καταλήγουν σε έναν προϋπολογισμό.

Χρειάζεται, βέβαια, προσοχή στον τρόπο που διαβάζουμε αυτούς τους αριθμούς. Σε τέσσερις δεκαετίες αυξήθηκαν η αξία των υποδομών, ο πλούτος και όσα βρίσκονται εκτεθειμένα σε έναν φυσικό κίνδυνο. Τα 822 δισ. δεν μπορούν να αποδοθούν αυτούσια στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Το ενδιαφέρον του γραφήματος βρίσκεται περισσότερο στην........

© Athens Voice