menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bibi ile Gadi arasına sıkışmış seçimler: İsrail seçimleri ne vaat ediyor?

40 0
26.10.2026

Yaklaşan iki seçim dünya kamuoyunu heyecanlandırıyor. ABD’nde gerçekleşecek 3 Kasım ara seçimleri, bir ara seçim olmanın çok ötesinde Trumpizmin ve Trump’ın ikinci döneminin kendi kamuoyu gözünde karnesini vereceğinden çok önemli. Trump sonrası için MAGA’yı sırtlanacak yeni lider arayışında arzularını çoktan görünür kılan Rubio ve Vance, farklı nedenlerle, farklı biçimlerde işe tökezleyerek başladılar. Dolayısıyla şu an için Trump demek MAGA demek, MAGA demek Trump demek. 3 Kasım seçimleri de bu yolda ABD kamuoyunun ne kadar sabırlı olduğunu gösterecek. Trump Yönetiminin vaatlerinden biri, ABD’yi uzun savaşlardan çekmek ve korumacı duvarlar ardında Amerika’da üretimi ve tüketimi yerli kaynaklar/sosyal kuvvetler üzerinden yeniden şekillendirmekti. Bu arada tüm bu sürece yardımcı olacak iki gelişme ön görülüyordu. İlki ABD’nin Batı Yarımküredeki tartışmasız (network) üstünlüğünün sağlanması. İkincisi Washington’un krizleri yönetmesini kolaylaştıran büyük güçler arasında çatışmasızlık diyaloğunu kurması.

Bu vaatlerin çoğu, biri hariç yerine gelmiş görünüyor. Ama işte o tek gerçekleşemeyen hedef, İran savaşının zafer ile bitirilmesinin bir türlü becerilememesi, bir çuval inciri mahvetmek üzere. ABD, Rusya ile yaptığı geçici anlaşmalar ve Moskova’ya sağladığı petrol ihraç ayrıcalıkları ile bir süre kazanmış görünüyor. Bu süre (6 ay gibi görünüyor) İran savaşı meselesini çözmek için kullanılacak gibi. Beklenti, ABD’nin İran’a yönelik yeni şiddetli bir saldırı dalgasını İsrail ile birlikte başlatması. Geçtiğimiz haftasonu Trump, Netanyahu’ya seçimlerde desteğini açıkladı. Netanyahu, yeni bir güvenlik doktrini ilan etti ve tehditlere karşı önleyici savaş verecek bir İsrail’den bahsetti, ayrıca ilk hedefin radikal Şii eksenini alt etmek olduğunu da sözlerine ekledi. Yeni bir saldırı ile aslında sürmekte olan savaşın başka bir aşamasına girileceği düşünülüyor. Bu aşama ilgili işaretler kadar aşamanın gerçekleşmesi, yani savaşın başka, daha şiddetli bir boyuta sıçraması da herkesin merakla beklediği diğer bir seçimin sonucunda oluşabilecek senaryoları, yani İsrail seçiminin olası sonuçlarını etkileyecek potansiyelde.

NETANYAHU YANLILIĞI-KARŞITLIĞI

İsrail seçimleri bir yandan fazla bir merak uyandırmıyor, diğer yandan ise çok önemli bulunuyor. Bu çelişki, bölünük İsrail toplumunu ve siyasetini esir almış son yıllardaki atmosferle uyumlu. Bir yandan İsrail’deki seçimi gözlemleyenlerden artık her şey için çok geç olduğu ve gerçek bir dönüşümün- tüm konjonktürü değiştirecek radikal bir farkındalık gerçekleşmeden- mümkün olmadığı tezini duyuyoruz. Kolektif farkındalık bölünmüş ve savaş içerisinde radikalleşmiş bir toplumda zaten çok zor ve ortalıkta şöyle bir gerçeklik var: Netanyahu liderliğindeki sağcı koalisyon ile Netanyahu’ya alternatif olduğunu söyleyen merkez partileri 7 Ekim sonrası ulusal güvenlik hükümetleri döneminde ya da parlamentodaki iki devletli çözüm aleyhindeki oylamalarda birlikte hareket ettiler- kimi zaman açık bir birliktelik yoktu ama aynı yönde Filistin devletinin kurulmasını İsrail için en büyük tehlike olarak tanımlama yönünde oy kullandılar. Dolayısıyla İsrail’de siyaset sağ, merkez, sol dediğimiz zeminde “Netanyahu yanlılığı-karşıtlığı” dışında ulusal güvenliğin temel mevzuları noktasında nasıl ayrışıyor, bunu tespit etmek çok kolay değil.

Kimileri İsrail’de solun da çok militarist olduğundan filan dem vuracaktır. Doğru, fakat bu sağ ve sol arasında hiç fark yok demek de değil. Filistin devletini reddetme noktasında farklılaşmasalar da Batı Şeria başta........

© Yeni Birlik