menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

FOTOĞRAFLARIN ANLATTIKLARI- EZİDİLER

12 0
18.04.2026

FOTOĞRAFLARIN ANLATTIKLARI- EZİDİLER

Bir İnancın Sessiz Tanıklağı: Laleş’te Ezidiler.

Sessiz Ritüellerin Dilinde Ezidilerin Yeni yılı:

Bu kare, ilk bakışta sade bir ritüeli gösteriyor gibi görünüyor ama aslında çok katmanlı bir anlam taşıyor. İki din adamının türbenin girişinde duvara eğilip onu öpmesi, sadece bir saygı jesti değil; mekânla kurulan derin bir ilişkiyi, kutsalın eşiğinde durmayı anlatıyor.

Fotoğrafın en güçlü tarafı “eşik” duygusu. Kapı henüz geçilmemiş; içerisiyle dışarısı arasında, dünyevi olanla kutsal olan arasında bir an var. Bu an, ritüelin en yoğun, en anlamlı noktasıdır. İnsan, kutsal alana doğrudan girmez; önce durur, eğilir, temas eder. Bu temas, bir tür izin isteme, arınma ve teslimiyet halidir.

Duvarın öpülmesi, “nesneye yönelmiş saygı” değildir. Burada asıl olan duvar değil, onun temsil ettiği hafıza ve kutsiyettir. Laleş, Ezidiler için sadece bir mekân değil, kolektif hafızanın, inancın ve tarihsel sürekliliğin merkezidir. O yüzden bu dokunuş, taşla değil, geçmişle kurulan bir bağdır.

Kısacası, kutsal olan, görkemli anlarda değil; böyle küçük, sessiz ve tekrar eden hareketlerde yaşar.Ve bazen bir duvarı öpmek, bir inancın yüzyıllardır nasıl ayakta kaldığını anlatmaya yeter.

Bu fotoğrafları, Ezidi toplumunu Kırılma Noktası Haber Belgeseli’ne konu aldığım dönemde Laleş ve Çiya Şengal’de çektim. Onlarla 10 gün yaşadım ve haklarında ne çok yanlış şeyler bildiğimizi bu sırada öğrendim.

Ezidiler: Yanlış Bilinen Bir İnanç ve Kadim Bir Halk

Ezidiler, yıllar boyunca yanlış tanımlamalarla anılmış bir topluluktur. “Şeytana tapanlar”, “Güneşe tapanlar” ya da “dinsizler” gibi yakıştırmalar, onların inancını anlamaktan uzak, önyargılı değerlendirmelerdir. Hatta bazıları Ezidiliği Emevi halifesi Yezid bin Muaviye ile ilişkilendirmiştir. Oysa bu iddiaların hiçbiri gerçeği yansıtmaz.

Ezidiler, tarih boyunca yaşadıkları baskılar nedeniyle anayurtlarından göç etmek zorunda kalmış, dünyanın farklı bölgelerine dağılmıştır. Türkiye’de de uzun süre kimliklerinde din hanesi boş bırakılmış ya da işaretlenmiştir. Ancak tüm bu dışlanmaya rağmen Ezidiler, kendilerine özgü inançlarını koruyarak varlıklarını sürdürmüşlerdir.

İnançlarının Temeli: Tek Tanrı ve Melek-i Tavus

Ezidilik, tek tanrı inancına dayanır. “Ezidi” kelimesi, Kürtçe “Beni Allah yarattı” anlamına gelen “Ezdam” sözcüğünden türemiştir. Ezidiler kendilerini, Âdem’den bu yana Allah’a inanan ilk topluluklardan biri olarak görürler.

İnanç sistemlerinde Tanrı mutlak yaratıcıdır; melekler ise onun emirlerini yerine getirir. Bu meleklerin başında Melek-i Tavus (Azazil) bulunur. Ezidiler ona büyük saygı duyar ve onu Allah’ın iradesini uygulayan en yüce varlık olarak kabul ederler.

Bu noktada önemli bir hassasiyet vardır: Ezidiler, diğer dinlerde kullanılan “şeytan”........

© Tigris Haber