Του Καθ. Πέτρου Π. Γρουμπού, Ομότιμου Καθηγητή, Πανεπιστημίου Πατρών

Το απόσπασμα 8 (DK 22 B 8) του Ηράκλειτου είναι πολύ επίκαιρο και σύντομο και αφορά την «Αρμονία» που προκύπτει από τα Αντίθετα.

«τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίην καὶ πάντα κατ’ ἔριν γίνεσθαι».

Απόδοση στα νέα Ελληνικά:

«Το αντίθετο συγκλίνει, και από τα διαφορετικά γεννιέται η πιο όμορφη αρμονία· και όλα γίνονται μέσα από τη σύγκρουση.»

Μάλιστα, ο Γιώργος Σεφέρης το αποδίδει πολύ λιτά ως:

«Το αντίθετο συμφωνεί, κι απ’ τα διαφορετικά η κάλλιστη αρμονία.»Η λέξη «ἁρμονίη» εδώ είναι ιδιαίτερα σημαντική: δεν σημαίνει απλώς «ομορφιά» ή «συμφωνία», αλλά την ένωση/σύνδεση διαφορετικών ή αντίθετων στοιχείων σε ένα σύνολο, το ΕΝ κατά τον Ηράκλειτο.. Έτσι, στον Ηράκλειτο η αρμονία δεν είναι η απουσία αντίθεσης: γεννιέται ακριβώς από την αντίθεση.

Υπάρχουν λέξεις που μοιάζουν να τις γνωρίζουμε επειδή τις χρησιμοποιούμε συχνά. Μία από αυτές είναι η «αρμονία». Τη λέμε όταν μιλούμε για τη μουσική, για μια όμορφη εικόνα, για μια σχέση ανθρώπων, για μια κοινωνία που λειτουργεί καλά. Συχνά, όμως, την αντιλαμβανόμαστε ως απουσία σύγκρουσης: «Αρμονία» είναι, λέμε, όταν όλα βρίσκονται στη θέση τους και τίποτε δεν ενοχλεί τίποτε άλλο.

Έχουμε περισσότερα μέσα επικοινωνίας από ποτέ και δυσκολευόμαστε περισσότερο από ποτέ να συνεννοηθούμε. Έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερη γνώση, αλλά όχι κατ’ ανάγκην περισσότερη σοφία. Διαθέτουμε τεράστια δύναμη να μεταμορφώσουμε τον κόσμο σε έναν επίγειο παράδεισο  και ταυτόχρονα μοιάζουμε ανήμποροι να συνυπάρξουμε χωρίς να διχαζόμαστε και να........

© The Best News