Ortaokulda öğrenciyken bir öğretmenimiz “insanlara güvenmelisiniz, güvenmek iyidir” demiş ve ardından eklemişti; “güvenmemek daha iyidir”.

Çocukluğun düz mantığıyla, “adam saçmalıyor” demiştim. Böyle düşünmüştüm ama belleğimde de yer etmişti bu sözler: “GÜVENMEK İYİDİR; GÜVENMEMEK DAHA İYİDİR!”

Aradan geçen yıllarda yaşadıklarım, gözlemlerim, izlenimlerim ilk duyduğumda bana “saçmalık” gelen bu sözlerle öğretmenimizin aslında ne demek istediğini bana gösterdi.

Benim ortaokul öğrencisi olduğum 1960’lı yılların Türkiye’sindeki eğitim sistemi, bilimsel bilgiyle donanmış olmanın yanı sıra, “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller” yetiştirmeyi amaçlıyordu. Atatürk’ün 25 Ağustos 1924 günü, Muallimler Birliği Kongresi'nde açıkladığı bu beklentisi ona göre “Cumhuriyet’in gereksinimi olan iyi insanı” tanımlıyordu. Okullarda, öğretmenlerin çoğu, yalnız kendi alanlarındaki konuları aktarmakla yetinmez, zaman zaman, öğrencilik sonrası yaşamımızda bize yol gösterecek dikkat çekici uyarılar da yaparlardı.

Öğretmenimiz, bu kapsamda söylediği o sözlerle bize ne kimseye güvenmeyin demişti ne de kimlere güvenip güvenmeyeceğimizin reçetesini vermişti ama “kimseye körü körüne inanmayın, aldanmayın/aldatılmayın, kimsenim müridi olmayın, düşünceleriniz kendinize ait olsun, sorgulayıcı olun” biçiminde yol göstermişti aslında.

***

YAŞAMIN DERSLERİ

Güvenmek ve inanmak birbiriyle çok sıkı bağları olan iki kavram. İnandığımıza güvenir, güvendiğimize inanırız ya da inanmadığımıza güvenmez, güvenmediğimize inanmayız. Sorgulamaksızın inandıklarımız güvenimizi boşa çıkarabileceği gibi, güvendiklerimiz de inancımızı yitirmemize neden olabilirler; biz de “aldandım / aldatıldım” diye kendi kendimize yakınırız.

Hiç kimseye, hiçbir şekilde güvenmezsek paranoyak; herkese, her zaman güvenirsek ahmaklık yapmış oluruz ya da örtülü biçimde “saf” diye nitelensek de ahmak yerine konuluruz.

İkisi de insan için çok kötü olan bu durumlara düşmemek için iki yolumuz var:

· Ya toplumdan kendimizi soyutlayarak yalnız yaşayacağız

ya da

· “Güvenmenin koşulları var mı” diye sorgulayarak ve kime, hangi durumlarda güveneceğimizi bilerek, yaşamımızı “insanlara güvenmek esastır” anlayışıyla sürdüreceğiz.

Çocukluğumda öğretmenimden ilk kez duyduğum o sözler insan ilişkilerinde benim rehberim oldu ve insanlara güvenmenin iyi olduğunu ve kime nasıl güvenilebileceğini daha gençlik yıllarımda öğretti.

***

Konunun en incelikli yanı; SORGULAMAK

Yaşamda, hangi konuda ve ne kapsamda olursa olsun hiçbir sorgulama sorgulayanın........

© Sonsöz