Bilinçli politikaların sonucu veya tesadüf müdür, genelde şehirlerin batıya açılan bölgeleri daha modern ve estetik görünümlüdür.

Bu bakış açısıyla ülke genelinde bir değerlendirme yapacak olursak, doğu ve batı arasındaki farkı da net bir şekilde anlayabiliriz.

Şehrimizin batı tarafındaki göze çarpan fark edilir gelişmişliği, ne yazık ki şehrin diğer bölgelerinde göremiyoruz.

Bir zamanların en gözde mekânlarının olduğu Mahallebaşı, Gölbaşı, Nazik Çarşı gibi semtler eski cazibesini kaybederken, şehrin batısındaki mezarlıkların bulunduğu köhne yerlerin, Cumhuriyet’ten sonra gelişerek gösterişli bölgeler haline gelmesini de bu bakış açısıyla değerlendirebiliriz.

1918’de düşman işgalinden yanmış ve yıkılmış olarak çıkan Erzurum, Cumhuriyet’in ilanından sonra ciddi bir imarlaşma çalışmasına girmiş, fedakâr ve yetenekli yöneticiler sayesinde ilk hamlelerini yapmıştı.

1924 depreminden önce başlatılan bu çalışmalar, depremin verdiği yıkıma rağmen sistemli bir şekilde devam etmiştir.

İşte bu serüven içerisindeki en önemli kazanımlardan birisi, şüphesiz Cumhuriyet Caddesi’nin açılmasıdır.

Her ne kadar halk arasında “Mecburiyet Caddesi” olarak telaffuz edilse bile, Cumhuriyet Caddesi şehrimizin en önemli arterlerinin başında gelmektedir.

Başlangıçta ismi Gazi Caddesi olarak düşünülen bu cadde, yine hemşehrimiz Gazi M. Kemal’in tavsiyeleri doğrultusunda Cumhuriyet Caddesi olarak değiştirilmişti.

Cumhuriyet Caddesi’nin Dadaş Sineması’yla Havuzbaşı arasında kalan bölümü oldukça kalabalık ve canlı olmasına rağmen, her ne hikmetse Dadaş Sineması’ndan Tebrizkapı’ya uzanan kısımda bu denli bir canlılığı görememekteyiz.

Kuşkay binasının bulunduğu yerde iki katlı, altında dükkânlar olan eski bir bina bulunmaktaydı.

Bu binanın üst katında Diş Hekimi Lütfü Yalım hastalarını kabul eder, binanın alt katında ise Kunduracı Lütfü, Berber İbrahim, Terzi Asım ve Tekelci Mehmet adlı esnafların dükkânları bulunurdu.

1963 yılında inşasına başlanan Kuşkay binası, şehrin en görkemli yerine yakışır bir görünümle, 1964 yılında tamamlanmıştı.

O günlerde hafriyat işleri bir atlı, iki tekerlekli Gümüşhane arabalarıyla, Gümüşhaneliler tarafından kazma kürek kullanılarak yapılırdı. Kuşkay binasının temelini de Gümüşhaneliler açmıştı.

           Kuşkay binası şu anda Cumhuriyet Caddesi’nin en şık binalarından olma özelliğini hâlâ sürdürmektedir.

Yıllar önce, “Buzlar Çözülmeden” isimli filmi çekmek için........

© Pusula Gazetesi