Yalçın Küçük ‘Şebeke’ serisi, Soner Yalçın ‘Efendi’ serisi kitaplarıyla Türkiye’de aşağılanan “Dönme” kavramını tarihsel olarak hak ettiği değeri verdi. Bu kitaplara ve yazarlarına yapılan sert eleştiriler bugün yerini kapalı kutuyu açan nice kitabın yazılmasına vesile oldu. Bunlardan biri bu ay çıkan “Fısıldanan kimlik: Dönme” kitabı oldu.

Kökleri 17'nci yüzyılda Sabetay Sevi ve takipçilerine uzanan Dönmeler, özellikle Selanik'te yüzyıllar boyunca varlığını sürdüren özgün bir topluluk olarak biliniyor. Osmanlı'nın son dönemlerinde ticaret, eğitim ve şehir hayatında önemli bir yer edinen bu topluluk kendi içinde üç ana kola ayrılıyor:

Yakubiler, Karakaşlar ve Kapancılar.

Adlarını tarihsel liderlerinden alan bu üç grup, uzun yıllar boyunca ayrı ibadethanelere, farklı geleneklere ve güçlü aile bağlarına sahip oldu. Cumhuriyet döneminde Selanik'ten İstanbul başta olmak üzere Türkiye'nin farklı şehirlerine yerleşen aileler zamanla toplumun farklı katmanlarına dağıldı.

Dönmeler yalnızca tarihçilerin ilgisini çeken bir topluluk olmadı. Haklarında sayısız efsane üretildi, siyasi tartışmaların merkezine yerleştirildiler. Bu nedenle birçok aile kökenlerini uzun yıllar boyunca kendi içinde konuşmayı tercih etti.

Tam da bu nedenle Yalçın Küçük ve Soner Yalçın'ın çalışmaları önem taşıyor. Onlar, uzun yıllar boyunca ya hakaret olarak kullanılan ya da fısıltıyla........

© OdaTV