menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Devletin Kayıp Hafızası: Yazıcıoğlu, Kozinoğlu, Denizolgun

39 0
11.09.2026

Yazıcıoğlu, Kozinoğlu ve Denizolgun dosyaları yeniden açılırken Türkiye’nin önündeki mesele yalnızca üç ölümün nasıl gerçekleştiğini bulmak değil. Asıl mesele; bilginin, istihbaratın, siyasi ilişkilerin ve delillerin devlet mekanizması içinde nerede kaybolduğunu ortaya çıkarmak.

Türkiye’nin bazı dosyaları vardır; üzerinden yıllar geçer ama dosya kapanmaz. Çünkü mahkeme kararıyla kapanmış olsa bile toplumun hafızasında kapanmamıştır.

1990’ların faili meçhulleri, Susurluk, Uğur Mumcu, Eşref Bitlis, Musa Anter, Hrant Dink, Ergenekon ve Balyoz soruşturmaları, 7 Şubat 2012 MİT krizi, 17-25 Aralık ve 15 Temmuz… Türkiye’nin yakın tarihi, devlet ile devlet adına hareket edenler arasındaki ilişkinin defalarca tartışıldığı ağır bir arşiv taşıyor.

Şimdi o arşivin içinden üç dosya yeniden öne çıkıyor:

Muhsin Yazıcıoğlu. Kaşif Kozinoğlu. Arif Ahmet Denizolgun.

Bu üç ismi aynı dosyanın parçaları gibi görmek yanlış olur. Ancak üç dosyanın kesiştiği önemli bir nokta var: Bir ölümün ardından devletin elindeki bilgi nasıl işlendi, hangi kayıtlar dikkate alındı ve hangi noktada zincir koptu?

Adalet Bakanlığı’nın 2026 yılında başlattığı kapsamlı çalışma da meselenin artık tek tek dosyaların ötesine geçtiğini gösteriyor. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı üzerinden 75 ilde 638 dosyanın ve 693 mağdurun yeniden incelendiği açıklandı. Eylül ayı itibarıyla 40 dosyada 46 kişinin öldürülmesine ilişkin olayın ve 7 yaralama olayının aydınlatıldığı bildirildi.

Bu tablo, devletin geçmişte kapanmış görünen bazı dosyaları yalnızca yeniden okumadığını; aynı zamanda yeniden sorguladığını gösteriyor.

Ve bu üç dosya, söz konusu değişimin en dikkat çekici örnekleri arasında duruyor.

YAZICIOĞLU DOSYASI: KIRILAN BİLGİ VE KOMUTA ZİNCİRİ

25 Mart 2009’da Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindeki kişileri taşıyan helikopter düştü.

Ancak dosya 2026’da yeniden büyüdü. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada 29 şüpheli hakkında işlem yapıldığı, 27 kişinin gözaltına alındığı, bunlardan 19’unun tutuklandığı, 8’i hakkında ise adli kontrol uygulandığı açıklandı. Soruşturmanın FETÖ/PDY’nin “mahrem” yapılanması, örgütsel bağlantılar, ByLock kayıtları, Adil Öksüz ve daha önceki FETÖ soruşturmalarıyla bağlantılı unsurları da kapsadığı bildirildi.

Burada gazetecilik açısından yapılabilecek en büyük hata, daha soruşturma aşamasında hüküm vermektir. Çünkü soruşturma başka, kesinleşmiş gerçek başkadır.

Malatya Erhaç’tan olay günü F-4 uçaklarının uçuş yaptığı ve bu uçuşların zamanlamalarının dosya kapsamında incelendiği ortaya çıktı. Fakat bir F-4’ün bölgede bulunması tek başına helikopterin düşürüldüğünü kanıtlamaz. Uçuş rotasının, radar kayıtlarının, görev emrinin, telsiz trafiğinin ve zaman-mekân eşleşmesinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Tam da burada Yazıcıoğlu dosyasının asıl ağırlığı ortaya çıkıyor.

Mesele yalnızca helikoptere ne olduğundan ibaret değil. Olayın öncesinde, sırasında ve sonrasında hangi kurumun ne bildiği; bu bilginin kime aktarıldığı ve kritik kayıtların soruşturma sürecinde nasıl değerlendirildiği de en az olayın kendisi kadar önemli.

Ben bu dosyaya “kim yaptı?” sorusundan önce bilgi ve komuta zinciri açısından bakıyorum.

Çünkü devlet mekanizmalarında sorun bazen yalnızca bir kişinin gerçekleştirdiği eylemde değildir. Kurumların birbirinden kopuk çalışması, kritik bilginin yanlış kişiye ulaşması ya da doğru kişinin doğru zamanda bilgiye erişememesi de bir devlet zaafı yaratabilir.

Daha ağır ihtimal ise bilginin mevcut olmasına rağmen olması gereken yere ulaşmamasıdır.

Eğer böyle bir durum varsa karşımızda yalnızca bir kurumsal zafiyet değil, çok daha ciddi bir sorumluluk alanı vardır.

Yazıcıoğlu dosyasının yıllar sonra yeniden büyümesi bu nedenle önemlidir. Çünkü artık yalnızca enkazın bulunduğu yere değil, bilginin devlet içerisinde izlediği yola da bakılıyor.

KOZİNOĞLU DOSYASI: İSTİHBARATIN KAYIP ZAMAN ÇİZELGESİ

Kaşif Kozinoğlu dosyasının ağırlığı ise başka bir yerde.

Eski MİT mensubu, asker kökenli Kozinoğlu; OdaTV soruşturması kapsamında 2011 yılında tutuklandı ve 12 Kasım 2011’de Silivri Cezaevi’nde hayatını kaybetti.

O dönem ölüm nedeni kronik iskemik kalp hastalığı olarak değerlendirildi ve 2012’de takipsizlik kararı........

© İstiklal