Müslüman tarihçiler sadece insan üzerinden değil aynı zamanda mekânlar/şehirler üzerinden de tarihe bakmayı ve tarihi değerlendirmeyi önemsemişlerdir. Bu yüzden başta Mekke, Medine, Bağdat vb. merkezler olmak üzere pek çok şehir hakkında müstakil eserler telif edilmiştir. Fakat galiba bir husus, dikkatlerden kaçmıştır. O da şehirlerin, tıpkı insanlar gibi birbirleriyle ilgili, irtibatlı oldukları ve çeşitli şekillerde birbirlerini etkiledikleri gerçeğidir.

Şehirlere, onlar da tıpkı birer insanmış, canlı organizmaymış gibi bakıldığında farklı değerlendirmeler yapmak mümkün olabilir. Mesela yeryüzünde ilk insanla birlikte ilk şehri, ilk kardeşlerle birlikte ikiz/kardeş şehirleri, ilk Müslüman olan kişiyle birlikte Müslüman olan ilk şehri, çeşitli şekillerde ve de birbirleriyle ilişkileri açısından ele almak insanı farklı sonuçlara ulaştırabilir.

Dünyada Müslüman olan ilk şehir Medine’dir. İslam Medine’yi gönülden fethetmiştir.  Medine’den önce, İslam tarihindeki yerini almış olan Mekke ise savaşılmadan ama orduyla fethedilmiştir.

Medine’nin kalbinde Peygamber yatar. Mekke’nin kalbinde ise yüreği putlarla burkulmuş Kâbe yer alır. Kâbe’yi putlarla kirleten eller, Medine’nin kalbinde yatanın gönlünü incitmiştir. Bundan dolayı olsa gerek İslam, Mekke’ye orduyla hâkim olmuştur. İslam’a gönül veren Medine’nin ise gönüllerdeki yeri başkadır. Çünkü Medine Peygambere gönlünü vermiş, gönlünde Peygambere yer açmıştır. Mekke’nin kalbi ise bir operasyonla temizlenmiştir. Mekke’nin kalbinden çıkan ya da Mekke’nin, kalbinden çıkardığı Peygamber, geri dönüp onun kalbini temizlemiştir.

Mekke İslam’ın beyni ise Medine kalbidir. Mekke’de bunalan İslam Medine’de hayat bulmuştur. Ama Medine’den önce Habeşistan’a ve Taif’e talip olmuştur. Habeşistan’dan cesaret alan, Taif’te umduğunu bulamayan İslam, o diyarlarda aslında Medine’sini aramıştır. Ama aradığı Medine’yi Yesrip’te bulmuştur.

Mekke’nin adında sert sesli bir harf yer alır ve bu harfin tekrarlanması sanki Mekke’nin sertliğinin ya da inatçılığının bir göstergesidir. Mekke’yi tavsif eden “Mükerreme” kelimesinde de sert........

© İnsaniyet