Antalya’nın ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi’ne (BM İklim Değişikliği Konferansı) günler kaldı. 9-20 Kasım’da yapılacak zirve, Türkiye’nin ekoloji gündemine aylar öncesinden girdi. En güncel tartışma, zirveye sponsor olan büyük şirketler üzerine. Doğa tahribatı, ormansızlaşma ve madencilik projeleriyle anılan Cengiz Holding, Sinpaş, Limak ve IC Holding gibi sermaye gruplarının iklim destekçisi ya da uygulama ortağı ilan edilmesi bir çelişki gibi görünse de aslında şaşırtıcı değil. Önceki COP’larda da enerji, petrol ve maden şirketlerinin doğrudan ya da dolaylı etkisi yıllardır tartışılıyor.

Fosil yakıtın ev sahipliğinde iklim zirvesi

COP28'e başkanlık eden Sultan Ahmed Al Jaber, aynı zamanda Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi’nin (ADNOC) CEO’suydu. Bakü’deki COP29'da ise zirvenin CEO’su ve Azerbaycan Enerji Bakan Yardımcısı Elnur Soltanov’un, kendisini yatırımcı olarak tanıtan Global Witness muhabirine sponsorluk karşılığında yeni fosil yakıt anlaşmalarını kolaylaştırma sözü verdiği gizli kamera görüntüleriyle ortaya çıktı. Fosil yakıtlardan çıkışın konuşulması beklenen bir zirvede Soltanov, “Petrol ve gazımız sonsuza kadar üretilebilir” diyecek kadar açık sözlüydü!

Lobiciler de sponsorlar kadar belirleyici. COP26'dan COP29'a kadar zirvelerde petrol ve gaz lobicilerinin sayısı, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ada ülkelerinin toplam delegasyonunu katbekat aştı. COP29'a 1.700'den fazla fosil yakıt lobicisi akredite edildi. Bir yandan emisyon azaltım çağrıları yapılırken şirket CEO’larının, siyasetçilerin ve milyarderlerin yüzlerce özel jetle zirvelere gelmesi de ikiyüzlülüğün açık göstergesi sayıldı. Karbon ayak izini silmeden sponsor olan şirketler, bu zirveleri kendilerini aklamak için birer “yeşil badanalama” (greenwashing) merkezine dönüştürdü.

Otuz zirvenin karnesi

1995'ten bu yana Berlin’den Bakü’ye uzanan süreçte alınan kararlar ya kâğıt üstünde kaldı ya da piyasa mekanizmalarıyla işlevsiz hale getirildi. Kyoto Protokolü küresel emisyon artışını durduramadı, Kopenhag’da gelişmekte olan ülkelere vaat edilen yıllık 100 milyar dolar kâğıt üzerinde kaldı, Paris Anlaşması’nın 1,5 derecelik sıcaklık sınırı da çoktan aşıldı. Bakü’de gelişmiş ülkelerin önerdiği 300........

© Evrensel