HEMSTERHUIS, AHLAKİ ORGAN VE VECD
Tolstoy'un ömrünün son döneminde, üzerinde on beş yıla yakın çalışıp billurlaştırdığı “Sanat Nedir?” isimli eserine tekrar göz atıyorum. Usta romancı, kitabın bir bölümünde Mendelssohn, Shaftesbury ve Hemsterhuis gibi şahsiyetlerin estetik görüşlerine yer veriyor. Bahis François Hemsterhuis'e gelince, "Onun ilginç bir yaklaşımı var konuya. Bu düşünüre göre, güzel bize en çok haz veren şeydir; bize en çok hazzı ise, en kısa sürede kafamızda en çok düşünce yaratan şey verir. Güzelden haz duymak demek, insanın en üst düzeyde bilmesi (ulaşabileceği son sınıra dek bilgiye ulaşması, anlaması, kavraması) demektir; çünkü insana en kısa sürede en çok sayıda algıyı, sezgiyi, duyuşu sağlayan şey budur." diyor.
François Hemsterhuis (1721-1790), Hollandalı bir filozof. Ömrünü devlet memurluğu yaparak geçirdi, felsefeyle uğraştı. Kitaplarını hiç satışa çıkarmadı, sadece arkadaşlarına hususi olarak bastırıp dağıttı. "Ahlaki organ" tezi
Hemsterhuis “hakikat” kavramı üzerinde duruyor: “Hakikate giden yolda akıl tek başına yeter mi, yoksa bir şeyin doğru olduğunu........
