MOSKOVA

Amerika’da seçimler yaklaşmakta ve Mr. Trump anketleri çok iyi görünmüyor... Ancak Venezuela “başarılı” operasyonu ve asıl hedefin yeraltı zenginliklerine çökülmesiyle Amerikan halkının “vergim nereye gidiyor” sorusunun cevabı olabilir ve başarıyı getirebilir. Uzun vadede dış siyasetin, operasyonların seçimlere çok etkisi olamayabiliyor. Ancak İran’ın yeri farklı; Amerikan seçmeni, kendi yaşadığı eyaleti belki haritada bulamasa bile İran’ın yeri kendileri için özel anlam taşır ve bilirler... Buna istinaden Trump’ın kendine örnek alacağı eski başkan, aktör Ronald Reagan olabilir... Tarihsel olarak bunu anlamaya çalışırsak;

Amerika ile İran arasındaki gergin ilişkiyi anlamak için takvimleri biraz geri sarmak gerekiyor. Yıl 1979. İran’da Şah rejimi devrilmiş, Ayetullah Humeyni liderliğinde İslam Devrimi gerçekleşmişti. Devrimin hemen ardından, Tahran’daki Amerikan Büyükelçiliği, radikal öğrenciler tarafından basıldı ve 52 Amerikalı diplomat tam 444 gün boyunca rehin alındı. Bu olay sadece iki ülke arasındaki ilişkileri koparmadı, aynı zamanda ABD iç siyasetinde de derin bir iz bıraktı.

O dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter, insan haklarını önceleyen, diplomasiye inanan bir liderdi. Ancak İran rehine krizi, Carter için adeta bir kâbusa dönüştü. Diplomatik girişimler sonuç vermeyince, 1980 Nisan’ında gizli bir askeri operasyon planlandı: “Operation Eagle Claw” (Kartal Pençesi Operasyonu).

Plan, kağıt üzerinde cesurdu ama sahada işler ters gitti. İran çöllerinde çıkan kum fırtınaları, helikopter........

© Dikgazete.com