menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çin "Şoku" / "Fırsat" İkilemi

24 0
08.09.2026

Çin ayrılığının temelinde; diğer ülkeler tarafından ifade edilen “devlet teşviklerine dayalı fazla kapasite ve haksız rekabet” iddalarına karşı çıkma yatıyor. Son dönemlerde, Çin ile ticaret yapan tüm ülke ve sektörlerin benzer görüşleri sıklıkla gündeme taşıdıkları görülüyor. Çin ile dış ticaretinde verdiği açık günde bir milyar Avro seviyesine yükselen Avrupa Birliği yeni düzenlemeler üzerinde çalışmalarını hızlandırıyor. ABD Başkanı Trump, aşırı kapasite/haksız rekabet başlıkları üzerinden Çin’e; %7,5 ek gümrük vergisi getirme kararını açıklıyor.

Türkiye açısından Çin’in toplam dış alımdaki payı, son on yılda ikiye katlanarak,  ile tüm zamanların en yüksek düzeyine erişiyor ve yıllık 50 milyar Dolar eşiğine geliyor. Çin tarafı lehine “ 1’e 12” nispetine (her bir Dolarlık ihracata karşılık oniki Dolarlık ithalat) gelen dış ticaret oranı/dengesizliği dikkat çekiyor ve Çin’in; en büyük dış ticaret ortağımız AB’nin (Avrupa Birliği) yerini alma ihtimali kuvvetleniyor.

Küresel ticaretin en önemli oyuncuları arasına katılan Çin’in, belirli sektör ve ürünlerde, uzun yıllar önce başlattığı merkezi planlama ve kaynak/destek sağlama planları biliniyor. Dünyanın en büyük komünist partisi olan ÇKP mutlak hakimiyetinde ekonominin tamamen “yukarıdan aşağıya/kontrollü” bir yaklaşımla planlandığı biliniyor. Devlet/Parti/Ordu komutanlık ve başkanlıklarını üstlenen Şi dönemi ile birlikte; uzun yıllar tedavülde kalan “fason ve ucuzcu; taklitçi” tedarik kaynağı imajları yerine, “global marka çıkaran; yenilikçi ve kaliteli” bir yeniden konumlandırma döneminin başlatıldığı izleniyor.

İkibinli yılların hemen başlangıcında girişilen “emredici” hamleler ile, günümüzde, diğer küresel rakiplerin eleştiri ve elbette “tehdit” düzeyinde algıladıkları sonuçlara varıldığı görülüyor. Ülkenin son onbeş yılda 250 milyar Dolar kaynak ayırdığı ve öncü çalışmalara destek verdiği EV (Elektrikli Araçlar) sektörü bu duruma isabetli bir örnek teşkil ediyor. Geçen........

© CNN Türk