Türkçe rap, yakın geçmişte Türkiye müzik endüstrisinin en kârlı ve en büyük janrlarından biri hâline geldi. Telefonlardan, araçlardan ve mekânlardan taşan bu müzik, milyarlarca dinlenmeye ulaşan ışıltılı bir pazar sunuyor. Ancak bu parlak vitrinin ardında, türün köklerine ve varoluş amacına sırtını döndüğü, Türkiye'nin sosyolojik erozyonunu andıran derin bir apolitizasyon ve kimliksizleşme süreci yatıyor.

Bu dönüşümün izlerini sürebilmek için, Türkçe rap'in salt eğlence endüstrisinden ziyade bir varoluş mücadelesi olarak doğduğu Almanya geçmişine bakmalıyız.

1980’lerin sonlarında Almanya’da, Gastarbeiter jenerasyonunun çocukları iki kültür arasına sıkışmış bir arafta yaşıyordu. Almanya’da ırkçılığa ve dışlanmaya maruz kalan bu gençlerin kurduğu 36 Boys gibi sokak çeteleri, Neo-Nazi saldırılarına karşı barikat kurmanın ötesinde Almanya'da maruz kaldıkları hegemonyaya karşı kültürel sınırlarını da çiziyordu. Boe B, Killa Hakan ve Cartel gibi isimler hip-hop'ın asi ruhunu Bronx'tan Kreuzberg'e taşırken, rap bir müzik türü olmaktan çıkıp diasporanın isyan marşlarında vücut bulan bir direniş formuna dönüştü. İlk nesil Türkçe rapçiler için mikrofon, asimilasyona ve ırkçılığa karşı verilen varoluş mücadelesinin doğrudan aracıydı. Bu dönemdeki rap son derece politikti; çünkü o sokaklarda göçmen olarak var olabilmek başlı başına politik bir duruştu.

Almanya'da göçmenlik üzerinden kurulan bu ötekileştirilme durumu, 2000'lerin başında Berlin-İstanbul hattıyla Türkiye'ye taşındığında sosyolojik bir metamorfoz geçirerek sınıfsal bir öfkeye dönüştü. Ceza, Sagopa Kajmer ve Fuat gibi isimler Almanya’daki mağduriyeti, İstanbul'un yoksul çeper mahallelerindeki sosyo-ekonomik sıkışmışlığa ustalıkla tercüme ettiler. Kültür artık gurbetçilerin değil, görünmez kılınan kent yoksullarının da sesi olmaya başlamıştı.

Bu evre, ekonomik olanaklardan ve fırsat eşitliğinden yoksun gençlerin kendi kültürel sermayelerini inşa ettikleri Türkçe rap'in niteliksel anlamda altın çağı oldu. Gençler içlerinde biriken öfkeyi şiddetle değil; sözlükler devirerek, sosyolojik gözlemler yaparak ve edebiyatı sokak jargonuyla birleştirerek dışa vurmaya başladı.

"Biz sokaktan geliyoruz ve sokağın, yeraltının gerçeklerini anlatıyoruz. Televizyonlarda size gösterilen o pembe tablolar Türkiye'nin gerçeklerini yansıtmıyor. Politikacılar sorunlarımızı görmezden geliyor, sesimizi duymuyorlar. Bizim elimizde silahımız yok; sadece mikrofonumuz ve kelimelerimiz var. Biz bu mikrofonla isyanımızı, yoksulluğu ve sistemin insanları nasıl ezdiğini haykırıyoruz. Rap, susturulanların, görmezden gelinenlerin sesidir. Gençler içlerinde........

© Bianet