Tarım ilaçlarının, insan sağlığında kullanılan ilaçlar gibi reçete ile satılarak kontrol altına alınmasını hem üreticiler, hem tüketiciler hem de bitki koruma ürünü satan bayiiler desteklemektedirler. Ancak bu yeni uygulamanın hızla yaygınlaşması ve sistemin kullanım kolaylığının sağlanması için bazı tavsiye ve uyarıları da bu konuda karar vericilere ulaştırmak isterim.

Ülkemizde kullanımına izin verilen 349 adet zirai ilaç yapımında kullanılan aktif madde bulunmaktadır. Bu aktif maddelerden şimdilik sadece 5 tanesinin B Reçete ile satışı yapılacak. Geriye kalan 344 aktif madde içeren ilaçlar 2009 yılında uygulamaya aktarılan reçeteli satış yönetmenliği kapsamında satışları yapılacak. 2009 yılında çıkarılan reçete yönetmenliği uygulamada yaşanan problemlere cevap veremediği için B-Reçete Takip sistemi geliştirildi. Pilot uygulama yapılan illerde yaşanan sorunlar hızla giderildikten sonra, tüm tarımda kullanılan aktif maddelerinde B-Reçete takip sistemi kapsamına alınması sağlanmalıdır.

Üreticilerimizin maalesef yarıya yakını ilerde vergi çıkar korkusu, mülkiyet ve mirasçılık sorunları gibi nedenlerden dolayı çiftçi kayıt sistemine arazi (ÇKS) kaydını yaptırmamış. ÇKS kaydı olmayan üreticilere yeni sistemde zirai ilaç verilmemektedir. Bu üreticilerin zirai ilaç alabilmeleri için tarım teşkilatlarına başvurarak bulundukları yıl içinde ekim yaptıkları arazilerinde tespit yaptırmaları gerekmektedir. Bu tespitler uydu görüntüleriyle ya da tespit komisyonları tarafından yerinde kontrol yapılarak gerçekleştirilmektedir. Bu kontrollersonucunda üreticilere Taahhütname imzalatılmaktadır. Bu taahhütname ile üreticiler zirai ilaçlarını alabileceklerdir. Bu uygulama tarım teşkilatlarına ciddi bir iş yükü getirir ve bu işlemler zaman alacağı için gecikmeler yaşanması muhtemeldir. Üreticilerde bu taahhütname ile uğraşmak yerine sistem dışından ihtiyaçlarını karşılama yollarına gidebilirler.

Üreticiler arazilerini ÇKS ye kayıt yaptırırken ana ürünlerin, (arpa, buğday, mısır gibi) kaydını yaptırmaktadırlar. Oysa ana ürünler yanında az da olsa meyve, sebze ve bağ gibi ürünler de yetiştirmektedir. Bu ürünlerin ÇKS kaydını yaptırmadıkları için ihtiyaç duydukları zirai ilaçları almamaktadırlar. Örtü altında ana ürün ile birlikte ara ürünler yaygın olduğu hâlde sistem bu çeşitliliği tanımlayamamaktadır. Reçeteye tabi olmayan aktif maddelerdeki uzun işlem adımları, üreticiyi kayıt dışı kanallara yönlendirme riski taşımaktadır.

SMS doğrulaması ürün –zararlı ya da hastalık-aktif madde eşleşmesinin her ürün için ayrı ayrı yapılması gibi uygulamalar satış sürecini uzatmakta ve pratikte işlemez hale getirmektedir.

B-Reçete Sisteminde, doğru doz ve uygun zaman ilkesi hedeflenmektedir. Ancak, tarım yaşayan bir ekosistem olduğundan iklim koşulları, zararlı yoğunluğu ve ani çevresel değişimler nedeniyle önerilen dozların her zaman yeterli olmayabileceğini biliyoruz. Standart doz yaklaşımının değişken tarla koşullarında üreticiyi ne kadar koruyacağı ve sistemin saha gerçeklerine ne kadar uyum sağlayacağı tartışma konusudur.

© Yeni Ankara