19 Mayıs 1919 Samsun
Tarihin akışını değiştiren o muhteşem adımın 107’nci yıldönümünü kutluyoruz bugün… Okuyanlar elbet bilir… Atatürk’ün kurtuluşu anlatan Büyük Nutku 19 Mayıs 1919’la, yani onun ve bir avuç mücadele arkadaşının Samsun’a ayak basmasıyla başlar… Ulu Önder, Anadolu toprağına Samsun’da ayağını basmasını “kurtuluşun başlangıcı” olarak sunar… Bu kararlı ve cesur başlangıçtan sonra muhteşem ve milli bir başarı öyküsünün içinde neler yaşanacaktı, neler… Parantez açıp belirtmeli ki, o kurtuluş adımı, dönemin bir çok tutsak, mazlum ve mağdur halkına da baş kaldırma cesaretini ve ilhamını verecekti.. 19 cesur ve fedai adam… Atatürk Nutuk’da 16 Mayıs 1919 Cuma günü İstanbul’da başlayıp Samsun’da tamamlanan o üç günlük yolculukta kendisine eşlik edenleri de açıklar… Buna göre, kaptanlığını İsmail Hakkı Durusu’nun yaptığı “Bandırma” adlı vapurdaki 18 kişi şunlardı: Üçüncü Kolordu Komutanı Kurmay Albay Refet Bey (General Bele), Müfettişlik Kurmay Başkanı Kurmay Albay Manastırlı Kâzım Bey (General DIRIK), Müfettişlik Sağlık Bakanı Doktor Albay İbrahim Talî Bey (ÖNGÖREN), Kurmay Başkan Yardımcısı Kurmay Yarbay Mehmet Ârif Bey (AYICI), Karargâh Erkân-ı Harbiyesi İstihbarat ve Siyâsiyât Şubesi Müdürü Kurmay Binbaşı Hüsrev Bey (GEREDE), Müfettişlik Topçu Komutanı Topçu Binbaşı Refik Bey (SAYDAM), Müfettişlik Başyaveri Yüzbaşı Cevad Abbas (GÜRER), Kurmay Mülhakı Yüzbaşı Mümtaz (TÜNAY), Kurmay Mülhakı Yüzbaşı İsmail Hakkı (EDE), Müfettişlik Emir Subayı Yüzbaşı Ali Şevket (ÖNDERSEV), Karargâh Komutanı Yüzbaşı Mustafa Vasfi (SÜSOY), Kurmay Başkanı Emir Subayı ve Müfettişlik Kalem Âmiri Üsteğmen Arif Hikmet (GERÇEKÇI), İaşe Subayı Üsteğmen Abdullah (KUNT), Müfettişlik İkinci Yaveri Teğmen Muzaffer (KILIÇ), Şifre Kâtibi, Birinci Sınıf Kâtip Fâik (AYBARS), Şifre Kâtibi Yardımcısı, Dördüncü Sınıf Kâtip Memduh (ATASEV). Tarih olan bu kişiler, isimlerini kurtuluş savaşı boyunca ve ondan sonra vatana, cumhuriyete ve devrimlere dair çeşitli hizmetleriyle parlatacaklardır… *** Mustafa Kemal’in ayak bastığı Samsun, işgal kuvvetleri için önemli bir noktaydı… Stratejik bakımdan duyarlı bölgeydi… Karadeniz’den Orta Anadolu’ya açılan en rahat ve güvenilir kapıydı… O nedenle İngilizler, 9 Mart 1919’da Samsun’a askeri........
