Son birkaç gündür Lefkoşa’yı turlarken yaşadığım çağrışım yüklü duyguları bugün de paylaşmaya devam… Bugün de dikkatimi  karşı tarafa, Güney’e yönlendirerek.. Türkler “Uzun Yol”, Rumlar “Ledra Street” derler karşı güzergâhın adına… “Murder Mile”, yani “Cinayet Mili” ise, İngilizlerin 50’li ni  ortasında Kıbrıs’ın bu en ünlü caddesine taktıkları isim… Neden “Murder Mile?” Çünkü Rum terör örgütü EOKA, cinayetlerini yoğunlukla bu cadde üzerinde işlemekteydi… Caddenin en acımasız tetikçi teröristi de, Nikos Sampson adlı fırlama Rum genciydi… EOKA’nın ünlü tetikçisi Nikos Sampson, Rum Kilise’nin finanse ettiği “Cyprus Times” gazetesi adına basın kartı taşımaktaydı. Cimnasyum öğrencisi Rum kızlarının eteklerinin altına saklayarak sokak aralarından gizlice getirdikleri 45’lik tabancasıyla İngilizleri yakın mesafeden, işte o işlek caddede vururdu… Cinayet aleti tabanca yine aynı yöntemle olay yerinden uzaklaştırılırken, Sampson kurbanının kanlı cesedinin fotoğraflarını boynuna asılı kamera ile çeker ve bu fotoğrafları bizzat yazdığı haberle birlikte ertesi günkü gazetesinde “Cinayet Mili Ledra Caddesi’nde bir cinayet daha!” türünden başlıklarla yayımlatırdı… Kuşkusuz ki, Sampson’u cinayetlerini işlerken görenler de olurdu. Ama kimin haddineydi en azılı EOKA tetikçisini ele vermek?.. Seri cinayetlerin yerli tanıkları üç maymunu oynayıp “görmedim, duymadım, söylemedim” duruşunda ısrar ederken, bu cinayetlerin gizemini, “Cyprus Times” gazetesinin atlatma cinayet fotoğraflarından yola çıkarak, İngiliz istihbaratı çözecekti… Bilmem kaçıncı cinayetinden sonra fırlama Sampson “baş kuşkulu” olarak içeriye alınır ve kendisine suçları bilinen yöntemlerle itiraf ettirilir… İdam cezasına çarptırılan ve yerel hapishaneden kaçırılmaması için İngiltere’ye götürülen Nikos Sampson, boynunu yağlı İngiliz ilmeğinden, ancak Londra ve Zürih Antlaşmalarıyla Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması sayesinde kurtarır… “Cinayet Mili”nin kanlı kahramanı, Londra’dan Kıbrıs’a döndüğünde, fanatik Rumlar tarafından bir “kahraman” olarak karşılanır… Nikos Sampson’un, Kıbrıs’ı kana bulayan çılgın serüveninin sonu henüz gelmemişti. Kıbrıs tarihindeki trajik rolünü “kabadayı” pozlarında, 1974’e dek sürdürecek ve faşist Yunan cuntası darbesinde Kıbrıs’a “cunta ataması”, birkaç günlük cumhurbaşkanı bile olacaktı! *             *  * Lokmacı Duvarı’nın Türk tarafının iradesiyle yıkılmasından sonra, Nisan 2008’in son günlerinde, 1974 yazından sonra ilk kez, yani 34 yıl sonra,  Ledra Caddesi’nde, bir zamanlar........

© Kıbrıs Gazetesi