O ESCRITOR  de Xunqueira de Ambía non deixaba pistas. Nin colaboracións en prensa nin entrevistas nin declaracións de intencións. Tivemos que analizar  a súa cadencia de publicación para calcular o advento. Empecei a lelo con 'Días contados' (1991). Seguiron 'Panificadora' (1994), 'Oralmente pola boca' (1997), 'Grupo abeliano' (1999), 'Fálame sempre (2003), 'Blúmsdei' (2006) e 'Unha historia que non vou contar' (2009). Todas publicadas por Xerais. A cadencia media eran tres anos.

Nesa obra hai un coche, un Renault 8, e un Andrés Vila, O Viñas. O narrador e O Viñas deciden unha noite aleatoria de 1984 viaxar de Vigo a París. Daquela non había GPS, os dous amigos saíran "obviamente, sen mapa ningún" e sen un can. Collen un autoestopista que aspira a chegar a Barcelona. Todo o que leva enriba é tabaco. Os tres conviven durante os cinco días nun Renault 8 sobrevivindo a base de fuagrás, pan roubado e fume de cigarros.
Eu coñecín a Andrés que Cid Cabido converteu en personaxe. Era artista, pintaba escribí e tiña bigote longo.
Fóramos a un pub. Andrés fumaba movendo os brazos como se fosen aeroxeradores cervantinos. Os seus xestos esvaecían no momento en que os trazaba. Lembro a Andrés falando e falando como se dictase unha novela. Lembro rirme a peito aberto co seu humor incontible e irredento. Lembro a Andrés, en fin, abrazándonos a cada pouco a Cid Cabido e a min sen necesidade dun motivo. Lembro a Andrés predendo outro cigarro e envolvéndonos cos seus brazos artesanais.

E Xosé Cid Cabido volveu fundirse a negro durante anos. Preferín non saber del persoalmente, dar de comer ao mito para que medrase. O periodista Daniel Salgado preguntou o ano pasado por que Xurxo Borrrazás e Xosé Cid Cabido non publicaban máis. Atopei a Borrazás hai uns anos na Coruña. Díxome que se quitara do cargante oficio de escritor. O ano pasado cadrounos nunha charla na mesma cidade e confirmoumo tomando un café. Pero non deixara de intrigarme o seu silencio.

O propio Salgado anunciou a volta esta semana. Falou de 'A nova cuántica', que edita Galaxia. Cid Cabido cambiou de casa. A trama está ambientada en San Francisco. Paul Rothko aventúrase nun traballo como acompañante de solteiros contratado pola axencia Good Friend. O oficio consiste en falar, comer e ver películas con mulleres ceibes.
Segundo vou lendo o libro vou acordando de David Foster Wallace, do seu ritmo e do seu humor. O protagonista de Cid é afeccionado ao tenis en terra batida. Foster Wallace foi na súa mocidade un xogador destacado de tenis e mesmo chegou a exporse a valorar inscribirse no circuíto profesional dos Estados Unidos.

Deixou o xogo, pero seguiu escribindo sobre este deporte. Dous artigos publicados na revista Tennis e no New York Times, publicados en 1996 e 2006, forman a obra ‘El tenis como experiencia religiosa’ (Random House).‘Democracia e comercio no Open dos Estados Unidos’ empeza igual que ‘Open’, as memorias de Andre Agassi: cun plano-secuencia que percorre corredores e bancadas ata chegar á pista central de Flushing Meadows., onde quentan Sampras e Philippousis, un mangallón australiano.  O texto chámase 'Atenas contra Esparta'. Foster Wallace advirte que os atenienses “ían de simpáticos pero gañaban as guerras”. Neste primeiro ensaio, Foster réndese a Sampras: "Dálle á pelota con esa economía despreocupada coa que os auténticos profesionais de elite parecen quentar, esa despreocupación serena de que fan gala as criaturas que están no máis alto da cadea alimentaria". Non se detén aí: “Sampras parece case fráxil, cerebral, poeta, asemade sabio e triste, cansado desas formas en que só se cansan as democracias”. Con todo, a Foster pasoulle o mesmo que a calquera amante do tenis.

O segundo ensaio, 'Federer en corpo e no outro', está centrado na final de Wimbledon de 2006 entre Nadal e Federer. Para Foster Wallace, Federer  é Apolo, e Nadal, Dioniso: “Enfróntanse a virilidade apaixonada do sur de Europa contra a arte intrincada e clínica do norte. Dioniso contra Apolo. Coitelo de carniceiro contra escalpelo”. 
A mirada do ensaísta atende á naturalidade coa que Federer devolve os golpes, o modo artesanal no que vai sumando puntos, a concreción coa que matiza os restos... O elemento que resalta que  "a beleza non é a meta dos deportes de competición, e con todo os deportes de elite son un vehículo perfecto para a expresión da beleza humana. A relación que gardan ambas as dúas entre si vén ser un pouco como a que hai entre a valentía e a guerra". David Foster Wallace remarca que "a beleza humana da que falamos aquí é dun tipo moi concreto: pódese chamar beleza cinética. O seu poder e o seu atractivo son universais. Non ten nada que ver nin co sexo nin coas normas culturais. Co que ten que ver en realidade é coa reconciliación dos seres humanos co feito de ter corpo”. 
Rendido ao seu talento, o escritor adorna o suízo coa exactitude dun cirurxián, a graza dun bailarín, o cerebro dun xadrecista ruso, a serenidade dun monxe budista e a sagacidade dun puma. Federer levou o tenis a un nivel extraordinario, case celestial; opina. Por riba, parécelle agradable. Non é esencial nun deportista, pero axuda a mirarlle as fotos.

© Galiciaé