menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sanayici ekimde güven kaybetti, siperi terk etmedi

138 0
22.10.2026

Reel Kesim Güven En­deksi; ekim ayında, si­pariş yetersizliği, üre­tim hacminde ivme kaybı ve genel gidişata yönelik bozulan moralin yarattığı aşağı yönlü baskıyla gerilerken, sanayici­nin artan ihracat beklentileri, güçlü istihdam inancı ve koru­nan yatırım iştahının sağladığı direnç sayesinde 100 puanlık kritik eşiğin üzerinde kalmayı başardı.

Merkez Bankası’nın bu ay 1.965 imalat iş yerinde yaptı­ğı İktisadi Yönelim Anketi so­nuçlarına göre mevsimsellik­ten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi ekimde önce­ki aya kıyasla 2,2 puan azala­rak 99,8’e inerken, mevsimsel­likten arındırılmış endeks de 1,4 puan düşüşle 101,1’e gerile­di. Anket sorularına ait yayıl­ma endeksleri incelendiğinde, mevcut mamul mal stoku, sa­bit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aydaki toplam istih­dam ve ihracat sipariş mikta­rına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış; genel gidişat, ge­lecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam si­pariş miktarına ilişkin değer­lendirmelerin azalış yönünde etkilediği görülüyor.

Küresel olumsuzluklar, bitmeyen riskler

Güven endeksinde 100 se­viyesi referans (eşik) değeri ifade ediyor. Endeksin 100’ün üzerinde olması reel kesim temsilcilerinin ekonomik fa­aliyete dair güveninin arttı­ğını (iyimserliği) gösteriyor. Ekim ayındaki düşüşe rağ­men 100’ün üzerindeki düze­yi ile mevsimsellikten arındı­rılmış endeksin hâlâ iyimser tarafta kaldığı görülüyor.

Şu­bat 2026’da 104,1 seviyesine kadar tırmanan mevsimsellik­ten arındırılmış endeks, izle­yen aylarda küresel ekonomi­deki türbülans, yakın coğraf­yada derinleşen savaş iklimi ve jeopolitik risklerin gölgesinde kan kaybetti. ABD-İran ara­sında sıcak savaşın yaşandığı martta 100’e, nisanda da 98,6 ile referans noktasının altına inerek kötümser bölgeye ge­çen endeks, mayısta yeniden eşik değerin üzerine çıkmış, izleyen aylardaki sınırlı bir iv­me ile eylülde 102,5’e kadar yükselmişti. Endekste şubat­tan bu yana net 3 puanlık eri­me, içeride sıkı para politika­sının yarattığı talep daralma­sı yanında, dış dünyadan gelen ağır faturanın da sanayicinin omzuna bindiğini gösteriyor.

Reel sektörde güvenin is­tikrarlı bir çizgiye oturmama­sında etkili olan küresel olum­suzlukların başında lojistik hatlarındaki yangın ve navlun şoku geliyor. Yakın coğrafya­daki sıcak çatışmalar ve Kızıl­deniz-Hürmüz hattındaki gü­venlik krizleri, küresel lojistik zincirlerini kopardı, navlun fiyatlarını uçurdu. Sanayi­ci, şubattaki üretim iştahı­na karşılık, izleyen dönemde ham maddeye hem daha pa­halı hem de daha geç ulaşabil­di. Savaşın tetiklediği petrol ve enerji fiyatlarındaki........

© Dünya