Senaca yüzyıllar önce soruyor, sorduğunun yanıtını da gene kendisi veriyor:

“İyi nedir, bilgidir. Kötülük nedir, bilgisizlik! Filozof ya da sanatçı, yerine göre, kimi bilgileri fırlatıp atar, aralarından kimilerini de seçer. Yeter ki içinde yenilmez bir ruh taşıyıp ‘Senin yenilmene, ezilmene karşıyım’ diyebilsin. Düşünce üretiminin kaynağı bilgi, bilginin kaynağı kitap, resim gibi sanatsal gösterimler, müzik gibi işitsel yaratılardır. İnsan ancak sanatla uğraşarak duygusunu, düşüncesini, beğenisini geliştiriyor.”

Kant, duyguyu, “Hiçbir biçimde bir nesnenin tasarımını oluşturmayan şey” diye tanımlıyor. Kant, insanın gözlem-duyumsama-algılamakavrama-yorumlama güdümlerinin soyutsal yaklaşımını çözümlemede de karşımıza çıkıyor.

İyi bir eğitim, kişiyi bilgiyle donatıp gerçekleri, olguları algılayacak bir duyarlıkla yetiştirebiliyorsa amacına varmış sayılır. Kişinin olguları eytişimsel (diyalektik) bir anlayışla kavrayabilmesini ancak öyle bir eğitim anlayışı sağlar. Montaigne’in sözünü ettiği kişideki “iç kale”nin sağlam temele oturması buna........

© Cumhuriyet