Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80’i hacim olarak deniz yoluyla taşınıyor. Sanayi üretiminin can damarı olan konteyner ticaretinde bu bağımlılık daha da yüksek. Bu nedenle deniz yollarının kontrolü, bugün İran savaşı da dahil olmak üzere küresel güç mücadelesinin en hassas cephelerinden biri. Bu mücadelenin yoğunlaştığı sekiz ana odak, Hürmüz, Malakka, Güney Çin Denizi, Tayvan Boğazı, Bab el-Mendeb, Süveyş, Panama ve Türk Boğazları.

Günümüzde her büyük deniz kontrolü noktasının yanı sıra bunlara alternatif olarak tasarlanan bir kara koridor stratejisi var. Bugün mücadele artık yalnızca “denizi kim kontrol ediyor?” sorusu etrafında şekillenmiyor.

Asıl konu, “Darboğazları kimin tutacağı, bu darboğazları karadan kimin aşabileceği ve deniz ile karayı bağlayan düğüm noktalarını kimin kontrol edeceği”.

ÜÇ ANA EKSEN

Çin’den Avrupa’ya uzanan koridorlar, Basra’dan Anadolu’ya çıkan yollar ve Orta Asya’yı bağlayan geçişler…

Bölgemiz açısından ele alacak olursak, bugün üç ana eksen öne çıkıyor: Orta Koridor, İran üzerinden geçen hatlar ve Irak Kalkınma Yolu.

Avrupa Birliği ve ABD’nin geçmiş dönemdeki yaklaşımı netti: Rusya ve İran’ı dışlayan hatlar desteklendi. Bu nedenle Orta Koridor öne çıkarıldı. Orta Koridor, mevcut şartlarda siyasi olarak avantajlı, fakat lojistik olarak henüz sınırlı. Hazar geçişi, altyapı eksiklikleri ve maliyet yapısı bu hattın........

© Aydınlık